Ideas para as súas compras

O número de obxectos artesanais típicos é moi variado: dende botafumeiros, e xoias de prata e acibeche -a pedra máxica da cidade-, reproduccións da Cruz de Santiago, cunchas de vieira xacobea, cirios, imaxinería e obxectos para o culto, cerámica popular, louza decorativa da marca Sargadelos, amuletos celtas, meigas contra os maleficios e gaitas, o instrumento musical galego por excelencia.

E moda, porque Galicia é un dos centros creadores da costura española, que exporta a todo o mundo. Marcas como Adolfo Domínguez, Zara, Roberto Verino, Florentino, Purificación García e Antonio Pernas teñen tendas por todo Santiago. Mais a tradición téxtil non vén de agora: os finos encaixes de bolillos e os tecidos de liño séguense elaborando igual que no pasado.

E para pequenas compras, en pleno casco histórico, na Rúa Nova, hai un mercadiño ao aire libre que abre todos os días do ano de 10 a 20:30 h. Es o mercadiño 'hippie', nel vai atopar regalos diversos: dende bisutería e complementos a obxectos artesáns de coiro.

Artesanía

O paseo polas rúas de Santiago supón o descubrimento de pequenas tendas e talleres que representan a traxectoria milenaria da cidade como receptora das tradicións artesanais de toda Europa. A paciente produción, reunida baixo a marca rexistrada de ‘Artesanía de Compostela', inclúe dende chapeus a vaixelas; dende velas, exvotos e imaxes sagradas ate obxectos de forxa ornamental, gravados, vidro, orfebrería, esmalte, cerámica ou coiro saídos de máis de 300 talleres.

A intensa actividade artesanal deixou a súa marca nun mapa urbano no que resoan os nomes dos oficios, algúns xa desaparecidos. É o caso dos barrios de Concheiros e Pelamios –onde se concentraban os vendedores de cunchas e os curtidores de pel, respectivamente- ou o das prazas das Praterías e Acibechería. Ademais, un oficio dá orixe ao xentilicio popular de picheleiros co que se coñece aos composteláns. A voz procede de ‘pichel' –xerra de estaño- e fai supoñer que o traballo dese metal para barrís, leiteiras e enxovais estivo largamente afincado na cidade, probabelmente na rúa que leva, precisamente, o nome de Caldeirería.

Plateros e azabacheiros

Os prateiros encabezan en Santiago a lista de orfebres dedicados ao traballo dos metais nobres. Tradicionalmente asentados na praza das Praterías e o casco antigo, traballan a prata nas súas formas clásicas -como figuras de temática rexional e relixiosa, cunchas, candelabros ou bandexas- ou en innovadores deseños de colgantes, broches, pendentes e brazaletes que poden combinar esmaltes, porcelana e pedras semifermosas.

A creación artística en acibeche é consubstancial a Santiago de Compostela, como demostra a existencia de unha rúa e praza da Acibechería. O curioso é que este lignito, negro e compacto, practicamente non existe en Galicia e segue vindo en exclusiva de Asturias. Na produción ocupan un lugar privilexiado os amuletos como as figas (mans co puño pechado) e as cunchas de vieira peregrinas. A elas engádense, en combinación coa prata e ás veces coral, xoias, rosarios ou tallas.

Máis artesanía galega

Os produtos tipicamente composteláns conviven nas tendas con artesanías procedentes das catro provincias galegas. É o caso da famosa cerámica de Sargadelos, con louza e adobíos que recrean motivos cultos e populares, e outras liñas de olería como as do Castro, Buño, Gundivós e Niñodaguia, alén de traballos en gres, louza, arxila ou porcelana en pezas como floreiros, xogos de té e café, caixas, pequenas esculturas, personaxes mitolóxicos galegos ou azulexos.

Non menos estendido está en Galicia o traballo do vidro, cuxa fraxilidade e colorido contrastan coa solidez das tallas de granito, pizarra, cuarzo ou mármore. A talla de madeira dá lugar a figuras profanas e relixiosas, mobles, xogos de mesa, instrumentos musicais típicos e reproducións de instrumentos antigos e tradicionais.

Da recuperación do proceso tradicional de tecido de teas naturais nacen tapices, alfombras, vestiario típico galego e roupa do fogar en liño, seda, la, cachemir ou algodón, que se adornan ademais co traballo dos artesáns bordadores. O encaixe de Camariñas, ten aquí un lugar especial. É unha arte que manteñen viva as máis de tres mil palilleiras de toda a Costa da Morte, creadoras de finísimos traballos téxtiles.

Completan este abano de obxectos fermosos os traballos de forxa, a encadernación artesá, a papelería, as figuras de cartón pedra e a marroquinería.