Na noite de Santiago distinguíanse ata fai pouco dúas zonas: a vella e a nova. Esta diferenciación non só aludía á localización, senón tamén ao tipo de ambiente, de música e de clientela de cada unha –máis ‘folk’ na zona histórica e máis ‘moderna’ na parte nova-, e aos horarios de peche –máis cedo no casco monumental-. Hoxe estas connotacións perderon sentido porque a noite da parte vella é agora máis diversa e os seus horarios de peche máis dilatados. Por iso, aínda que se segue falando de dúas zonas, refírense xa unicamente á situación na cidade.
As rúas da zona histórica énchense durante a noite. En case todas podemos atopar un pub, un bar, unha cafetería. Así que falar de rúas en concreto é difícil, e en parte innecesario, porque estas son fáciles de adiviñar, e o tránsito dos que veñen e van guía o rumbo a través dos rueiros e prazas da zona monumental.
Os viños, as tapas e as racións son especialidade de toda a zona vella, a pesares de que a meirande concentración destes establecementos está nas rúas Franco e Raíña, Troia, e na rúa de San Pedro e arredores -Porta do Camiño, rúa Travesa, praza de Santo Agostiño, San Roque, etc.-.
En verán, para o café e as primeiras copas a rúa de San Paio de Antealtares, chea de terrazas, é unha boa opción se optamos polos lugares concorridos. Máis tranquilas son as da Quintana, as das rúas principais –Vilar e Nova- e as de Rodrigo de Padrón. E hai tamén terrazas en xardíns interiores, escondidos en lugares deliciosos.
A partires de aí, no eixe que vai dende a Rúa Nova -pasando por Xelmírez, Conga, Acibechería, Troia e San Martiño Pinario- ata Casas Reais -incluíndo as rúas dos arredores: praza de San Miguel e as dos Algalias, rúa Travesa, Entremuros e a zona do Mercado de Abastos- e que se prolonga pola Virxe da Cerca, encontramos pubs con públicos, músicas e ambientes distintos. Nalgún deles preparan, previa petición, a típica e espectacular ‘queimada’.
A pesares de que cada pub da cidade antiga ten a súa propia decoración e personalidade, hai características comúns a todos eles: o pequeno formato, condicionado polas limitacións espaciais e o respecto á distribución orixinaria dos edificios históricos, e a presenza ineludíbel nos muros do material máis característico de Compostela, o granito –no que moitos deixan moedas que expresan desexos de regresar-, que acostuma combinarse con madeira en solos, teitos mobiliario.
Na zona nova ou Ensanche -nome có que se coñece ao barrio construído entre 1950 e os anos oitenta- os viños, as cervexas e as tapas localízanse nunhas cantas rúas moi próximas entre si: Carreira do Conde, Montero Ríos, Alfredo Brañas e República de El Salvador, e máis cara o sur, arredor da praza Roxa, Santiago del Estero, rúa Nova de Abaixo e Santiago de Chile.
Aquí o concepto de pub é outro: os espazos son máis amplos, a decoración varía máis duns locais a outros, e é, en xeral, máis efectista, máis ilusionista. Esta zona énchese de estudantes durante o curso. As principais rúas son, neste caso, Alfredo Brañas, República Arxentina do principio ao fin, Santiago de Chile e Fernando III O Santo.