A Agrupación Cultural O Galo presenta a monografía SANTIAGO 1923 / 1936, publicación que recolle os contidos do ciclo homónimo desenvolvido en 2025. O libro, de 294 páxinas e ilustrado con numerosas fotografías, conta coa participación de doce investigadores e será agasallado ás persoas asistentes. Intervirán Miriam Louzao, concelleira de Acción Cultural; os profesores doutores Xoán Carmona e Ricardo Gurriarán; e a crítica de arte Mercedes Rozas.

A AC. O Galo organiza a presentación do caderno 170 Anos do Banquete de Conxo, un volume no que o filólogo Xoán Costa mergulla a memoria colectiva deste acontecemento histórico cunha escrita precisa, culta e ao tempo divulgativa, que ilumina a dimensión social, política e simbólica daquela xornada fundacional do galeguismo.

O acto, de entrada libre até completar capacidade, celebrarase o luns 2 de marzo ás 20:00 h no Centro Sociocultural Aurelio Aguirre de Conxo, e contará tamén coa participación da alcaldesa de Compostela, Goretti Sanmartín, e de María Antonia Pérez, presidenta da entidade organizadora.

Antes de Maio é un audiovisual de Aqueladas que mestura ficción e documental, premiado co Premio a Proxectos Culturais Singulares para a Mellora Social da Deputación da Coruña. En formato de novela visual, sitúa ao público na pel dunha estudante de primeiro curso no ano 1967-68, que terá que decidir como implicarse nas protestas estudantís. As persoas participantes toman decisións que condicionan o desenvolvemento do relato. A narración céntrase na perspectiva das mulleres da época e incorpora testemuños reais. Ao avanzar a historia, a protagonista reúne un inventario de materiais que o público pode consultar nos seus teléfonos móbiles.

Os panos e mantóns do traxe galego eran unha das obsesións do escultor Francisco Asorey. O artista foi atesourando ao longo da súa vida unha boa colección, que moitas veces mercaba directamente á súa propietaria, para empregalos como referencias á hora de vestir en madeira as súas esculturas.

No obradoiro Da madeira ao pano, percorreremos o camiño inverso ao artista para estampar na tea motivos florais, formas vexetais e elementos orgánicos que reinterpretan de maneira accesible e contemporánea a estética do pano tradicional presente na obra de Asorey.

A actividade ofrece unha experiencia creativa en familia que combina artesanía, memoria e tradición e, ademais, as persoas participantes poderán levar para casa o seu propio pano estampado. Empregarase a técnica do esterxido, método que consiste en debuxar a figura a reproducir nun papel groso ou similar e delimitar o seu contorno con buracos polos que se aplica a pintura.

O obradoiro desenvolverase o sábado 7 de febreiro en dúas quendas de tarde: de 16 a 18 h e de 18 a 20 horas). Poderán participar públicos de todas as idades, aínda que as nenas e nenos menores de 10 anos deberán realizar a actividade acompañados dunha persoa adulta responsable. As entradas poden adquirirse a través da web de Ataquilla. 

Coincidindo coas Festas de San Xoán, que enchen a cidade de vistosas e máxicas cacharelas, a Praza de Mazarelos acolle diversidade de actividades, obradoiros e actuacións para a posta en valor dos ritos e tradicións galegas desta época do ano, marcada polo solsticio de verán. Ademais, haberá paseos pola senda fluvial do Sar para recollida das herbas de San Xoán.

PROGRAMA

MAÑÁ E TARDE : PUNTO DE INFORMACIÓN DAS CACHARELAS

TARDE: ESPAZO PALLEIRO + PHOTOCALL  + AUGA MÁXICA

• 16:00h – 21:00h Pasarrúas de A.C. Argalleiros
• 17:00h Obradoiro de Herbas de San Xoán-Inscrición aquí
• 17:00h Obradoiro de baile galego-Inscrición aquí 
• 18:00h Obradoiro de Herbas de San Xoán-Inscrición aquí
• 18;00h Obradoiro de pandeireta e percusións -Inscrición aquí
• 19:00h Obradoiro de Herbas de San Xoán-Inscrición aquí
• 19:00h Obradoiro de Xogos con música-Inscrición aquí
• 20:00 h Obradoiro de Herbas de San Xoán-Inscrición aquí 
• 21:00h Obradoiro de Herbas de San Xoán-Inscrición aquí
• 21:30h “Colle e vai” de Herbas de San Xoán
• 21:30h Actuación de Cantigas e Agarimos 
• 22:00h Foliada aberta con Cantigas e Agarimos  

*Recoméndase reserva previa 

Paseos Botánicos 
Recollida de herbas de San Xoán

• 10:00h
• 11:30h
• 17:00h 
• 18:30h

Punto de encontro: Ponte de Sar
Percorrido: Senda do río Sar – Restollal
*Recoméndase reserva previa 

INFORMACIÓN DE CACHARELAS E SARDIÑADAS AQUÍ

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

A tarde do 15 de febreiro, a parroquia compostelá de O Eixo celebra o seu tradicional entroido co espectáculo dos chamados Xenerais da Ulla, que implica toda unha escenificación na que interveñen diferentes personaxes.

- 19.00 h. O Eixo (Santiago) Carballeira do Souto - Santa Lucía
GPS: 42º 50´ 52.74” / 8º 31´ 25.36“

A comarca natural da Ulla posúe un orixinal entroido rural do que temos testemuños dende mediados do século XIX.

Os personaxes máis importantes son os xenerais e correos a cabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun "exército" de abandeirados, coros, comparsas e parrandas. Rematan escenificando un atranque ou alto, enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, acontecidos durante o ano.

Dunha parroquia a outra, o Entroido da Ulla presenta pequenas diferenzas, mantendo cada un deles trazos definitorios que os fan únicos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do entroido tradicional galego.

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

www.xeneraisdaulla.gal

Coincidindo co Quinto Domingo de Coresma, tamén chamado 'Domingo de Lázaro' ou 'Domingo de Paixón', que dá paso á Semana Santa co Domingo de Ramos, o compostelán barrio de San Lázaro celebra durante tres xornadas unha das súas festas relixiosas e gastronómicas máis tradicionais, a Festa da Uña.

A festa inclúe cada ano diversos oficios relixiosos en honor a San Lázaro e a tradicional romaría na que se celebra a gran poxa de pezuños e outras pezas de porco ofrecidas ao santo.

Centenares de veciños reúnense cada ano durante eses días nos restaurantes de todo o barrio, situado no Camiño Francés, para degustar o tradicional prato da 'Festa da Uña': uñas de porco con bertóns de col (servidas habitualmente con chourizo e patacas) e gozar dunha das celebracións máis antigas da cidade.

A Festa da Uña 2026 está dedicada a cinco dos fundadores da “Orde da Uña”, a asociación que organiza as actividades festivas: Evaristo Carracedo, Ramón Carril, José Luis Míguez, Manuel Moure e Pepe Puente.

Organiza: Asociación “Orde da Uña”. Colabora: Concello de Santiago / Turismo de Santiago. Co apoio de: Deputación de A Coruña.

PROGRAMA

Venres 20 de marzo

• 18:00-18:45 Contacontos de Iria Bermúdez do conto "Un porquiño polo San Martiño".
• 20:00 INAUGURACIÓN DA FESTA DA UÑA (Centro Comercial As Cancelas, segunda planta – Zona de Restauración)
• Pregón a cargo dos fundadores da Asociación Gastronómica Cultural “Orde da Uña”, representados por José Luis Míguez.
• Degustación de Uñas
• Música en vivo: DJ Kike Varela

Sábado 21 de marzo

• 9:00–13:00 Alborada con Gaiteiros Os Enxebres de San Lázaro
• 11:00–14:00 Pasarrúas coa Charanga Fanfarria Furruxa
• 14:00 Sesión vermú con grupo musical
• 22:00 Verbena amenizada por disco móvil Apocalipsis e a Orquestra LA FÓRMULA

Domingo 22 de marzo

• 9:00–13:00 Alborada con Gaiteiros Os Enxebres de San Lázaro
• 11:00–14:00 Pasarrúas coa Charanga BB+
• 13:30 aprox: Baile de cabezudos da"Asoc. Veciñal Monte do Gozo" e da Asociación da Cativada. (Só en caso de bo tempo)
• 14:00 Sesión vermú coa Charanga BB+
• 21:30 Verbena amenizada por LA BANDA DE AYER

Luns 23 de marzo

• 11:35 Poxa tradicional das Uñas
• 13:30 Concerto da Banda Municipal de Música de Santiago
• 21:00 Disco Móvil
• 22:00 Verbena amenizada pola Orquestra PARÍS DE NOIA
• 01:00 Fin de festa con DJ Kike Varela

MISAS

Sábado 21 de marzo:

• 19:00 e 19:30

Domingo 22 de marzo:

• 9:00, 10:00, 11:00
• 12:00 Misa solemne
• 12:30 Procesión
• 13:00 Misa cantada
• 19:00

Luns 23 de marzo:

• 11:00 (A continuación celebrarase a tradicional poxa das Uñas)

ONDE COMER AS UÑAS DE SAN LÁZARO

AGASALLO ESPECIAL!
As persoas que consuman Uñas de San Lázaro nos establecementos indicados durante a fin de semana do 20 ao 23 de marzo recibirán unha entrada para o partido SD Compostela vs Racing Villalbés, que terá lugar no Estadio Vero Boquete o domingo 22 de marzo.

BARRIO DE SAN LÁZARO:

CARPA DA PRAZA DA IGREXA - Pulpería Guerra
Domingo e luns

A CASA DA VIÑA
Rúa de San Lázaro, 54. T: 981 58 64 59
Venres e sábado, 13:30 a 15:30 e 21:00 a 23:30
Domingo e luns, 13:30 a 15:30 

A GRELLA
Rúa do Vintecinco de Xullo, 35. T: 981 58 02 66
Venres, sábado, domingo e luns, 13:30 a 16:00 e 20:30 a 00:00
 
A TABERNA DE SAN LÁZARO
Rúa de San Lázaro, 96. T: 881 940 385

DOÑA ANA
Rúa de San Lázaro, 85. T: 981 93 53 44 - 698 10 85 69
Venres, sábado e luns, 12:30 a 17:00 e 20:30 a 00:00
Domingo, 12:30 a 17:00

DOÑA JULIA
Rúa de San Lázaro, 97. T: 981 63 28 27 - 647 81 23 12
Sábado, domingo e luns 

LA BODEGUILLA DE SAN LÁZARO
Rúa de San Lázaro, 104. T: 981 56 66 07
Venres, sábado, domingo e luns, 13:00 a 16:00 e 20:00 a 23:00 

LA FINCA
Rúa de San Lázaro, 103. T: 981 58 03 61 – 629 88 55 38
Sábado e luns: 13:00 a 16:00 e 20:00 a 23:00
Venres: só por encargo*
 
MESÓN DE LÁZARO
Rúa de San Lázaro, 73. T: 981 57 65 25

MOL BAR
Rúa de San Lázaro, 100. T: 981 63 28 27 – 647 81 23 12
Sábado, domingo e luns

O AFIADOR
Rúa do Valiño, 2. T: 981 57 37 89
Venres, sábado, domingo e luns
 
O MUIÑEIRO
Rúa da Muíña, 2. T:690 379 632
Venres, sábado, domingo e luns
 
O TANGUEIRO
Ponte de San Lázaro, 10. T: 644 64 92 07
Domingo e luns, 13:00 a 17:00 e 20:00 a 23:30
 
PEDRA SANTA
Costa de San Marcos, 18. T: 981 55 74 15
Venres, sábado, luns e martes, 13:00 a 16:00 e 21:00 a 23:00

OUTROS BARRIOS:

A CALZADA
Rúa de San Marcos, 52. T: 981 57 14 33
Venres, sábado, domingo e luns, 13:00 a 16:00 e 20:00 a 23:00
Menú por encargo*

RUTA JACOBEA
A Lavacolla, 41. T: 981 88 82 11
Venres, sábado, domingo e luns, 13:00 a 17:00 e 20:00 a 00:00
 
TABERNA DA FEIRA
Rúa de Salgueiriños, 24. T: 981 93 84 00
Venres, sábado, domingo e luns, 12:30 a 16:00 e 20:00 a 00:00
 
DON QUIJOTE
Rúa das Galeras, 20. T: 981 58 68 59
Venres, sábado, domingo e luns, 12:00 a 16:00 e 20:00 a 23.30  
 
O BO XANTAR
Rúa Torreira, 18. T: 981 94 30 78
Venres, sábado, domingo e luns, 13:00 a 16:00 e 21:00 a 23:30
 
A NAVE DE VIDÁN
Avenida da Mestra Victoria Míguez, 44. T: 616 99 60 76
Venres e sábado, 13:00 a 16:00 e 21:00 a 00:00
Domingo e luns, 13:00 a 16:30 e 20:00 a 22:30
 
PAZ NOGUEIRA
Rúa do Castiñeiriño, 14. T: 981 59 14 36
Venres, sábado, domingo (domingo noite e luns pechado).
Reserva previa recomendada.

REDES
Rúa dos Bautizados, 7. T: 620 91 43 46
Venres, sábado, domingo e luns. 
Baixo petición. 

OSTRERÍA
AMOADO
FREBAS
Mercado de Abastos – Nave 5. T: 674 93 97 59
Venres, sábado, domingo e luns de 12:00 a 16:30 h.
*Uñas prensadas con parmentier e crocante de bretón

O BOCHINCHE
Rúa de San Pedro, 122 T:665 54 99 89
Venres e sábado: 13.30 a 15.45 e de 21.00 a 22.45h Recoméndase reservar

(NOTA: Información recompilada por Turismo de Santiago coa colaboración da Asociación Gastronómica Cultural “Orde da Uña”.  Se o seu bar/restaurante debería aparecer no listado, por favor contacta con marketing@santiagoturismo.com)

DATAS APROXIMADAS

Tres días de celebración para lembrar o convite que reuniu arredor da mesma mesa a estudantes universitarios, obreiros e artesáns o 2 de marzo de 1856 para reivindicar a igualdade e a liberdade, permanece na memoria colectiva como un dos acontecementos fundacionais do galeguismo.

A programación do Banquete de Conxo comezará o venres 23 de maio cun percorrido de Cantos de Taberna por distintos bares do barrio de Conxo. Será ás 21:00 h e contará coa participación dos grupos Can de Ghaiteiro, Colexiata de Sar, Esfolladores, Muiñeiros do Sarela, Recandea e Sapamamas.

Xa o sábado 24, a programación centrarase na praza de Aurelio Aguirre e estará especialmente dirixida ao público infantil e familiar. Para os máis pequenos haberá xogos populares en horario de mañá e de tarde.

Celebrarase o mercado do libro e da artesanía, unha mostra de oficios con diversas actividades de dinamización e espectáculos para público familiar, ademais dunha sesión vermú coa participación das bandas que ensaian no Centro Xove. Ademais, volverán a festa da poesía, unha sesión de canto fraterno con algunhas das corais da cidade, e o tren do Banquete de Conxo. Repetirase tamén a ruta literaria con Quique Alvarellos, titulada As voces do Bosque.

No gran día da Festa do Banquete, o domingo 25, continuarán o mercado do libro, da artesanía e a mostra de oficios; haberá diferentes actividades para as nenas e nenos como actuacións de maxia ou xogos infantís, e tamén propostas musicais durante toda a xornada.

Os actos centrais serán o desfile teatralizado con Os Quinquilláns, que sairá ás 11:00 h da praza do Toural, e a posterior comida de confraternidade.

TREN DO BANQUETE DE CONXO

Na sexta edición do Banquete de Conxo repite o tren turístico, que vai estar a disposición da cidadanía e visitantes para traslados de balde entre a Alameda, no centro da cidade, e o barrio de Conxo. Esta actividade  lévase a cabo grazas ao apoio financeiro da Deputación Provincial de A Coruña.

Teñen prioridade as familias con peques, persoas con mobilidade reducida e persoas vestidas de época, e conta con paradas sinalizadas.

HORARIOS TREN DO BANQUETE DE CONXO
DURACIÓN DE CADA TRAXECTO: 15 min aprox

PERCORRIDO:
Alameda a Conxo: Avenida de Xoán Carlos I (parada de bus urbano junto a iglesia del Pilar - Avenida de Rosalía de Castro – Praza de Vigo – Avenida de Vilagarcía – Avenida de Romero Donallo – Rúa de García Prieto – Rúa de Sánchez Freire – Rúa do Campo de Conxo.

Conxo a Alameda: Conxo – Rúa de Conxo de Arriba – Avenida de Ferrol – Avenida de Romero Donallo – Avenida de Rosalía de Castro – Avenida de Xoán Carlos I (parada de bus urbano junto a escalinata rúa da Carreira do Conde.

Sábado 24 maio
· Parada Aurelio Aguirre [Parque da Alameda]
11.00, 12.00, 13.00, 17.00, 18.00, 19.00, 20.00 hrs.
· Parada Luis Rodríguez Seoane [Rúa do Campo de Conxo]
Exclusiva para desembarque. 15 min máis tarde que anterior.
· Parada Rosalía de Castro  [Praza de Martín Herrera]
11.30, 12.30, 13.30, 17.30, 18.30, 19.30, 20.30 hrs.
· Parada Eduardo Pondal [Rúa da Carreira do Conde]
Exclusiva para desembarque. 15 min máis tarde que anterior.

Domingo 25 maio
· Parada Aurelio Aguirre [Parque da Alameda]
11.00, 12.00, 13.00, 16.00, 17.00, 18.00, 19:00 hrs.
· Parada Luis Rodríguez Seoane [Rúa do Campo de Conxo]
Exclusiva para desembarque. 15 min máis tarde que anterior.
· Parada Rosalía de Castro  [Praza de Martín Herrera]
11.30, 12.30, 13.30, 16:30, 17.30, 18.30, 19.30 hrs.
· Parada Eduardo Pondal [Rúa da Carreira do Conde]
Exclusiva para desembarque. 15 min máis tarde que anterior.

+INFO FESTA DO BANQUETE DE CONXO

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

A tarde do 15 de febreiro, a parroquia compostelá de O Eixo celebra o seu tradicional entroido co espectáculo dos chamados Xenerais da Ulla, que implica toda unha escenificación na que interveñen diferentes personaxes.

- 19.00 h. O Eixo (Santiago) Carballeira do Souto - Santa Lucía
GPS: 42º 50´ 52.74” / 8º 31´ 25.36“

A comarca natural da Ulla posúe un orixinal entroido rural do que temos testemuños dende mediados do século XIX.

Os personaxes máis importantes son os xenerais e correos a cabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun "exército" de abandeirados, coros, comparsas e parrandas. Rematan escenificando un atranque ou alto, enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, acontecidos durante o ano.

Dunha parroquia a outra, o Entroido da Ulla presenta pequenas diferenzas, mantendo cada un deles trazos definitorios que os fan únicos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do entroido tradicional galego.

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

A tarde do 15 de febreiro, a parroquia compostelá de O Eixo celebra o seu tradicional entroido co espectáculo dos chamados Xenerais da Ulla, que implica toda unha escenificación na que interveñen diferentes personaxes.

- 19.00 h. O Eixo (Santiago) Carballeira do Souto - Santa Lucía
GPS: 42º 50´ 52.74” / 8º 31´ 25.36“

A comarca natural da Ulla posúe un orixinal entroido rural do que temos testemuños dende mediados do século XIX.

Os personaxes máis importantes son os xenerais e correos a cabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun "exército" de abandeirados, coros, comparsas e parrandas. Rematan escenificando un atranque ou alto, enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, acontecidos durante o ano.

Dunha parroquia a outra, o Entroido da Ulla presenta pequenas diferenzas, mantendo cada un deles trazos definitorios que os fan únicos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do entroido tradicional galego.

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

A tarde do 15 de febreiro, a parroquia compostelá de O Eixo celebra o seu tradicional entroido co espectáculo dos chamados Xenerais da Ulla, que implica toda unha escenificación na que interveñen diferentes personaxes.

- 19.00 h. O Eixo (Santiago) Carballeira do Souto - Santa Lucía
GPS: 42º 50´ 52.74” / 8º 31´ 25.36“

A comarca natural da Ulla posúe un orixinal entroido rural do que temos testemuños dende mediados do século XIX.

Os personaxes máis importantes son os xenerais e correos a cabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun "exército" de abandeirados, coros, comparsas e parrandas. Rematan escenificando un atranque ou alto, enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, acontecidos durante o ano.

Dunha parroquia a outra, o Entroido da Ulla presenta pequenas diferenzas, mantendo cada un deles trazos definitorios que os fan únicos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do entroido tradicional galego.

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

Os Xenerais da Ulla é o espectáculo máis destacado do Entroido tradicional da Ulla, que se produce nas inmediacións da cidade de Santiago desde a primeira metade do século XIX: os Xenerais van dacabalo, disfrazados con vistosas vestimentas militares similares ás de aquela época, pero que ademais inclúen adornos puramente carnavalescos, que locen tamén os cabalos.

Os atavíos, tanto dos Xenerais como dos seus cabalos, chaman a atención pola súa tradición, orixinalidade, colorido e grao de elaboración, o que fai que teñan un gran valor.

O Entroido da Ulla remonta as súa orixes a primeira metade do s. XIX e baséase nos enfrontamentos bélicos que se viviron na comarca nese século: a invasión do exército napoleónico, a revolución do 1.846 ou as guerras carlistas. Así os seus principais protagonistas son vistosas figuras que recrean estes momentos históricos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do Entroido tradicional galego que, á vista do seu altísimo interese, en setembro de 2013 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Descubrir

A Ulla é unha comarca natural do interior de Galicia. O magnífico río Ulla, rico en troitas, salmóns e lampreas, articula esta bela comarca, dominada pola silueta do monte Pico Sacro, o cumio máis mítico de Galicia.
Ademais de Santiago de Compostela, Patrimonio da Humanidade e destino do Camiño de Santiago, que atravesa toda a zona, nela están os belísimos pazos de Oca e Ribadulla. Os seus xardíns, declarados “Monumento Histórico-Artístico”, lucen especialmente na época do Entroido, ateigados de camelias.
Pero hai moito máis. A verde paisaxe de montes e vales sucado de ríos e sendeiros, as antigas  igrexas e mosteiros, a arquitectura popular e a autenticidade da súa xente, fan dela un territorio de altísimo interese.

Comer
A comarca da Ulla  exemplifica toda a tradición e riqueza gastronómica da cociña galega, admirada pola soberbia calidade dos seus ingredientes. Por iso a gastronomía é un dos principais atractivos desta zona, produtora ademais de queixos, viños albariños, augardentes e licores con Denominación de Orixe Protexida.

Xenerais da Ulla en parroquias de Santiago

• Parroquia de Marrozos
• Parroquia de Angrois
• Parroquia de Aríns
• Parroquia de O Eixo

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

 www.xeneraisdaulla.gal

DATAS APROXIMADAS

Tres días de celebración para lembrar o convite que reuniu arredor da mesma mesa a estudantes universitarios, obreiros e artesáns o 2 de marzo de 1856 para reivindicar a igualdade e a liberdade, permanece na memoria colectiva como un dos acontecementos fundacionais do galeguismo.

A programación do Banquete de Conxo comezará o venres 23 de maio cun percorrido de Cantos de Taberna por distintos bares do barrio de Conxo. Será ás 21:00 h e contará coa participación dos grupos Can de Ghaiteiro, Colexiata de Sar, Esfolladores, Muiñeiros do Sarela, Recandea e Sapamamas.

Xa o sábado 24, a programación centrarase na praza de Aurelio Aguirre e estará especialmente dirixida ao público infantil e familiar. Para os máis pequenos haberá xogos populares en horario de mañá e de tarde.

Celebrarase o mercado do libro e da artesanía, unha mostra de oficios con diversas actividades de dinamización e espectáculos para público familiar, ademais dunha sesión vermú coa participación das bandas que ensaian no Centro Xove. Ademais, volverán a festa da poesía, unha sesión de canto fraterno con algunhas das corais da cidade, e o tren do Banquete de Conxo. Repetirase tamén a ruta literaria con Quique Alvarellos, titulada As voces do Bosque.

No gran día da Festa do Banquete, o domingo 25, continuarán o mercado do libro, da artesanía e a mostra de oficios; haberá diferentes actividades para as nenas e nenos como actuacións de maxia ou xogos infantís, e tamén propostas musicais durante toda a xornada.

Os actos centrais serán o desfile teatralizado con Os Quinquilláns, que sairá ás 11:00 h da praza do Toural, e a posterior comida de confraternidade.

TREN DO BANQUETE DE CONXO

De outubro a decembro, Compostela Cultura programa tres rutas guiadas de balde para afondar na paisaxe urbana de Santiago, na súa historia e na das persoas que a poboaron
Os paseos desenvolveranse os xoves a partir das 19.00 horas e terán unha duración aproximada de 90 minuto.  O formulario de inscrición está dispoñible na web de Compostela Cultura.

O programa abre o día 3 de outubro coa visita 'Arquitecturas desaparecidas', un convite a explorar como a evolución dunha cidade adoita eixar tras si espazos e edificios que se perden, ben por accidentes, desuso ou mesmo por decisións políticas. As persoas participantes visitarán os lugares máis relevantes da Compostela que non puido ser. Alén dese primeiro xoves, esta ruta realizarase tamén os días 10, 17 e 24 de outubro.

En novembro, o itinerario 'Máis de dúas Marías. Mulleres de Compostela' achegará á veciñanza as vidas e historias dalgunhas compostelás ilustres que a historia mantivo, e mantén, inxusta e inmerecidamente no esquecemento. Haberá posibilidade de descubrilas os xoves 7, 14, 21, e 28 dese mes.

Xa no mes de decembro, o paseo 'Os Moscoso, da gloria á ruína. Os condes esquecidos de Santiago', afonda na memoria dunha das familias máis relevantes na historia compostelá, cuxa herdanza é visible aínda en moitos lugares da cidade, a través do seu escudo de cabeza de lobo, pero estaba presente en moitos outros dos que xa desapareceu, como no renacentista pazo de Altamira onde hoxe se sitúa a Praza de Abastos. As persoas interesadas en coñecer a súa historia poderán facelo os xoves 5, 12 e 19 de decembro.

A tarde do 15 de febreiro, a parroquia compostelá de O Eixo celebra o seu tradicional entroido co espectáculo dos chamados Xenerais da Ulla, que implica toda unha escenificación na que interveñen diferentes personaxes.

- 19.00 h. O Eixo (Santiago) Carballeira do Souto - Santa Lucía
GPS: 42º 50´ 52.74” / 8º 31´ 25.36“

A comarca natural da Ulla posúe un orixinal entroido rural do que temos testemuños dende mediados do século XIX.

Os personaxes máis importantes son os xenerais e correos a cabalo, que percorren as parroquias ao longo do día dando vivas a veciños e visitantes, acompañados dun "exército" de abandeirados, coros, comparsas e parrandas. Rematan escenificando un atranque ou alto, enfrontamento dialéctico por parellas, aproveitado para facer burla e sátira de asuntos locais, de política ou do corazón, acontecidos durante o ano.

Dunha parroquia a outra, o Entroido da Ulla presenta pequenas diferenzas, mantendo cada un deles trazos definitorios que os fan únicos.

Xenerais e correos engalanados conforman a espectacularidade desta auténtica expresión do entroido tradicional galego.

Información completa e horarios noutras parroquias da comarca

www.xeneraisdaulla.gal

Palestra e posterior roteiro impartido pola historiadora da arte e crítica Mercedes Rozas. Actividade organizada pola Agrupación Cultural "O Galo".

A actividade permitirá descubrir o ambiente cultural da Compostela de comezos do século XX, cando a cidade bulía con exposicións, conferencias, certames, faladoiros e publicacións, e cando institucións e obradoiros de artistas se convertían en espazos de docencia artística e musical, así como de encontro e dinamización da vida cultural.

A AC. O Galo de Santiago organiza este martes, 23 de setembro de 2025, o terceiro dos seis roteiros culturais incluídos no ciclo "Santiago 1923-1936".

Nesta ocasión, baixo o título "Espazos de xeración e difusión de cultura", as persoas participantes poderán descubrir e recibir explicacións sobre lugares vencellados á vida cultural da cidade, tanto aqueles nos que personalidades destacadas como a xente común “fixeron cultura”, como aqueles desde os que se espallou e gozou dela, con especial atención aos interiores do Teatro Principal. O punto de encontro será na rúa Concepción Arenal nº 10, ás 18:00 h, e as explicacións correrán a cargo de Xesús Amado e Antonia Pérez. É preciso inscribirse previamente no correo comunicación@ogalo.gal antes do martes 23 de setembro ás 12:00 h.

A Asociación Cultural O Galo organiza o roteiro “Lugares de xuntanza e socialización. Santiago 1923-1936”, unha viaxe pola memoria da cidade que nos achega aos espazos onde se escribiu a vida social e cultural de Compostela no primeiro terzo do século XX. As explicacións correrán a cargo de Antonia Pérez, quen guiará ás persoas participantes por diferentes lugares emblemáticos cheos de historia e lembranzas.

A actividade terá lugar o sábado 27 de setembro de 2025 ás 12:00 h, con saída dende a Porta do Camiño (esquina coa rúa Casas Reais). Para participar é necesario inscribirse previamente no correo comunicación@ogalo.gal  antes do 26 de setembro ás 24:00 h. O itinerario inclúe nove paradas en rúas e prazas significativas, como Casas Reais, Cervantes, San Agostiño, Mazarelos, a Rúa Nova, a Conga, o Vilar, San Clemente e o Pombal.

Como complemento á charla sobre a fotógrafa estadounidense que vai impartir Encarna Otero o xoves 9 de outubro ás 19h, ofrecémosvos acompañarnos neste roteiro de dúas horas de duración no que visitaremos algúns dos espazos da nosa cidade que Ruth M. Anderson recolleu coa súa cámara.

Ruth Matilda Anderson realizou cinco viaxes por España na década dos anos vinte do século pasado incluíndo a cidade de Santiago de Compostela. Foi entre 1924 e 1926 cando a fotógrafa norteamericana percorreu a comunidade, documentando coa súa cámara a vida cotiá, as tradicións e a paisaxe galega baixo o encargo da The Hispanic Society of America. As súas fotografías, que hoxe forman parte dun arquivo histórico de valor incalculable, ofrecen un testemuño visual único da Galicia rural e urbana de principios do século XX.

Dirixido a 35 persoas de 16 a 99 anos. As persoas interesadas poden retirar o convite no mostrador de Información da biblioteca dende 30 minutos antes do comezo da actividade.

Durante os meses de outubro, novembro e decembro volven os Itinerarios Patrimonio C, unha serie de rutas temáticas guiadas e de balde coas que descubrir elementos e espazos patrimoniais pouco coñecidos de Compostela, alén das vivencias, relatos e persoas que os habitaron.

Baixo o título “Servas de Deus, donas de si”, a proposta desta edición céntrase nas historias das mulleres que habitaron os conventos de clausura composteláns. Trátase dun percorrido que vai máis alá da visión romántica ou piadosa da clausura para achegarse a un relato de poder, resistencia e protagonismo feminino.
Abadesas e prioresas, moitas delas pertencentes á nobreza, gobernaban comunidades complexas e autosuficientes, xestionaban patrimonios e propiedades de gran envergadura e mesmo se implicaban en conflitos políticos e sociais que trascenderon os muros conventuais.

Para afondar na súa historia e nos espazos que habitaban, as visitas terán lugar os mércores ás 19.00 horas, cunha duración aproximada de 90 minutos. Están programadas para os días 15 e 29 de outubro, 12 e 26 de novembro e 10 e 17 de decembro. O prazo de inscrición para todas elas abrirá o luns 13 de outubro ás 12.00 horas na web de Compostela Cultura, e tanto a confirmación da praza como o punto de encontro comunicarase ás persoas inscritas por correo electrónico.

Roteiro organizado pola Asociación Cultural o Galo e impartido por Antonia Pérez, no marco das xornadas Santiago de Compostela 1923-1936.

Percorrido pola cidade para descubrir figuras clave da Universidade e da cultura galega entre a ditadura de Primo de Rivera e a II República. Desde científicos como Isidro Parga Pondal, Fernando Calvet ou Roberto Novoa Santos ata intelectuais e activistas como María Miramontes, Anxel Casal, Luís Tobío, Cunqueiro, Fole, Fernández del Riego ou Xoán Xesús González. Un itinerario que amosa o compromiso coa ciencia, a educación, o galeguismo e a liberdade nun tempo de profundos cambios políticos e sociais.

Punto de inicio: Rúa Carreira do Conde, nº 14.

Compostela garda nas súas rúas, prazas e edificios un legado histórico e artístico co que poucas cidades no mundo poden competir. Porén, boa parte desta herdanza monumental permanece oculta, fóra dos circuítos habituais de visita e descoñecidos para a propia cidadanía.

A Semana do Patrimonio Invisible é o ciclo, impulsado polo Concello de Santiago a través de Compostela Cultura, que se encarga de cambiar isto. O seu obxectivo é abrir as portas de auténticos tesouros, habitualmente fechados, e deseñar unhas visitas guiadas exclusivas en pequenos grupos para garantir aos participantes unha experiencia cultural única e inesquecible. A calidade narrativa e a máxima protección do patrimonio son as premisas que rexen este evento, que conta coa colaboración da Deputación da Coruña.

Esta sétima edición, que se celebra do 1 ao 5 de decembro, conmemora o 40.º Aniversario da declaración de Santiago de Compostela como Cidade Patrimonio Cultural da Humanidade pola UNESCO (4 de decembro de 1985), un fito histórico para Galicia.

Máis de 700 persoas poderán participar nas visitas a unha ducia de propostas diferentes, sete delas novidades que serán abertas ao público por primeira vez: Pazo Arcebispal, Escavacións da Catedral, Auditorio de Galicia, Compañía de María, Casa da Parra,  Colexiata do Sar e unha nova visita secreta. A oferta complétase con visitas a outros espazos, como os singulares Mananciais de Compostela, o CSC da Trisca, o Cemiterio e capela do Rosario, o Teatro Principal e a visita temática Santiago Patrimonio Mundial.

Para participar en calquera dos grupos, é preciso realizar inscrición previa a través do formulario de reservas que estará dispoñible o xoves 27 de novembro, ás 12 horas en patrimonioinvisible.gal.

Para facilitar o acceso á actividade ao maior número de persoas posible, cada solicitante poderá reservar un máximo dunha visita para dúas persoas.

Unha viaxe a través polos 150 anos de historia do Casino de Santiago e do seu patrimonio artístico e decorativo na Rüa do Vilar: traxes antigos, documentos, fotografías e xogos de mesa.  

Prazas limitadas. Información e reservas en cafecasino.gal
Tno: 981577503
Rúa do Vilar, 35
Visita e café: 14 euros  

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

O roteiro A pegada da Revolución Galega en Compostela, organizado pola Asociación Cultural O Galo, será guiado por Henrique del Río Otero e estará amenizado pola compañía de teatro Os Quinquilláns, formada por Lucho Penabade e Tero Rodríguez, propoñendo un percorrido pola memoria histórica da cidade.

Neste roteiro circular percorreranse algúns dos espazos máis emblemáticos vinculados coa Revolución Galega en Compostela, como a Praza de San Martiño, o Pazo de Fonseca, a Alameda, San Fiz de Solovio e a Praza de Cervantes, regresando ao punto de inicio. A actividade ofrece un achegamento divulgativo e vivencial a este episodio histórico.

Para asistir é preciso inscribirse en comunicacion@ogalo.gal  antes do 24 de abril ás 14:00 h, indicando nome e apelidos das persoas asistentes. A organización confirmará a praza por correo electrónico.

O roteiro celebrarase o sábado 25 de abril de 2026 ás 11:30 h, cunha duración aproximada de 1 hora e 20 minutos. O punto de encontro será a Praza de San Martiño Pinario e o percorrido terá unha distancia de 1.500 metros.

Esta iniciativa pretende contribuír á recuperación dunha parte da memoria colectiva máis silenciada, poñendo en valor a dignidade e o sacrificio das xeracións que loitaron pola liberdade de Galiza e por unha sociedade máis xusta.

Henrique del Río Otero é licenciado en Ciencias Políticas pola USC e especialista na figura de Antolín Faraldo e na Revolución de 1846. É autor de diversas publicacións sobre esta temática, entre elas 200 anos de Antolín Faraldo e varios artigos no Anuario Brigantino.

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

Compostela Des-parellada é a nova edición dos Itinerarios Patrimonio C impulsada por Compostela Cultura, que propón redescubrir Santiago de Compostela a través das relacións humanas que marcaron o seu desenvolvemento histórico, social e simbólico. Baixo o título Des-parellada, os percorridos afondan en vínculos de poder, amizade, creación e resistencia, desde a relación entre Xelmírez e a raíña dona Urraca ata as historias silenciadas das irmás Fandiño ou os vínculos entre Camiño Díaz Baliño e Ánxel Casal. Tamén se explorarán as conexións literarias entre figuras como Rosalía de Castro e Federico García Lorca ou Valle-Inclán e Manuel Otero Acevedo, así como as achegas pioneiras das irmás Elisa e Jimena de la Vega no ámbito científico.

Os paseos desenvolveranse entre abril e xuño, os mércores ás 19:30 h (22 de abril; 5 e 20 de maio; 3, 10 e 17 de xuño), con inscrición previa a partir do 17 de abril ás 12:00 h na web de Compostela Cultura. As rutas, guiadas por Emma Gutiérrez Castro, teñen unha duración aproximada de hora e media e permitirán descubrir unha Compostela entendida como unha rede de vínculos e historias compartidas. Con esta iniciativa, Compostela Cultura invita a percorrer a cidade como un espazo vivo onde patrimonio e memoria dialogan co presente.

No centenario da anexión do Concello de Conxo polo de Compostela, este faladoiro pregúntase pola importancia do seu Hospital Psiquiátrico, unha verdadeira cámara de ecos das violencias, ansiedades e utopías da Modernidade galega. Construído en 1885 como unha clínica privada e relixiosa, promoveu a tala da carballeira de Conxo, denunciada na obra En las orillas del Sar por Rosalía de Castro.

Neste faladorio participan a xornalista e escritora Montse Fajardo (Rotas. As mulleres que o franquismo agochou en Compostela, 2023), o artista Marcelino de Santiago 'Kukas', autor dunha serie de retratos dos internos de Conxo que se poden ver na mostra, e o fotógrafo Antonio Nodar, quen falará da súa aprendizaxe con Felix Guattari na Clinique de La Borde en Francia, acompañados polo comisario e investigador Germán Labrador Méndez.

Palestra impartida por Miguel García-Fernández, do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento (CSIC-Xunta de Galicia). Organizada pola Asociación Cultural O Galo.

Na Compostela do século XV, os intensos conflitos entre a nobreza e a burguesía contra o poder arcebispal permitiron que algunhas mulleres acadasen un notable protagonismo na vida política do reino medieval de Galicia. Entre elas destacaron dona Xoana de Castro e dona Catalina de Fonseca, cuxas traxectorias ilustran dous exemplos do exercicio do poder e da axencia das mulleres nun contexto de tensións, violencias e negociacións, que, por outra parte, tamén se documenta noutras cidades galegas, como sucedeu pouco antes na cidade de Ourense co caso de dona Beatriz de Castro. Así, os seus casos, unidos a outros de maior fortuna historiográfica –aínda que con bastantes máis problemas á hora de abordar o seu estudo– como sucede con María Castaña para a terra lucense no séc. XIV, permiten cuestionar as imaxes que, tanto no ámbito da investigación como da divulgación, continúan a asociarse á vida, papel e protagonismo das mulleres no seo da sociedade medieval e, nomeadamente, en relación á conflitividade do seu tempo.

Neste sentido, as fontes documentais demostran como dona Xoana de Castro, viúva de Rodrigo de Moscoso, actuou como líder e mediadora nas tensións entre a cidade e o arcebispo don Rodrigo de Luna no marco da revolta que afectou ao señorío de Santiago en 1458-1460. Situándose á cabeza da familia dos Moscoso xunto cos seus fillos Bernal Eanes e Lopo Pérez, dona Xoana representou a liñaxe na que se integrara por vía de casamento no marco dos diferentes alianzas e pactos de resistencia nos que participaron os seus contra o señor de Compostela. Así, por exemplo, en 1458 aparece asinando os estatutos dunha irmandade rebelde, xunto a diversos membros da nobreza compostelá e doutros grupos de poder da Terra de Santiago, onde se exaltaba a defensa da “liberdade da cidade” fronte ao señorío episcopal. De feito, o seu nome figura reiteradamente nos acordos da Irmandade, signo do pleno recoñecemento da súa autoridade no contexto social e político do momento.

Ademais, o 1 de setembro de 1459 participou no armisticio acordado na Porta de Mazarelos, xurando persoalmente ante o altar maior da catedral cumprir os termos da paz. E ese mesmo ano, o rei Henrique IV ordenou que ela e o seu fillo devolvesen ao arcebispo os castelos tomados durante a guerra. Polo tanto, os documentos conservados demostran claramente o seu papel decisivo na negociación e mediación políticas: mesmo o seu fillo Bernal Eanes de Moscoso lle outorgou un poder para igualarse co prelado en nome da familia. Con todo, as crónicas coetáneas apenas mencionan a dona Xoana nestes acontecementos, o que constitúe un claro reflexo do androcentrismo cronístico que silenciou en boa medida a participación feminina nos conflitos urbanos da Idade Media e, consecuentemente, a necesidade de consultar outras fontes máis achegadas aos feitos.

Pola súa parte, dona Catalina de Fonseca, mai do arcebispo Alonso de Fonseca (II), representa a outra cara do mesmo conflito, mais prolongado uns anos despois. É dicir, aínda sendo muller, dona Catalina chegou a encabezar a representación do bando arcebispal. Desde a posición de poder que lle daba a súa maternidade, defendeu a sede compostelá durante o asedio de 1466 que levaron a cabo os Moscoso e os seus aliados. E, de feito, o eco das súas propias palabras, conservadas a través de documentos do Arquivo da Catedral de Santiago, infórmanos de como dona Catalina chegou a tomar diñeiro e xoias do tesouro catedralicio para manter a defensa da igrexa, da cidade e do arcebispo, quen nese momento era retido en prisión polo bando dos Moscoso. O seu testemuño revela, pois, estarmos ante unha muller activa, que asumiu funcións loxísticas, financeiras e de mando militar en plena guerra.

As actas capitulares rexistran ao mesmo tempo a súa intervención directa nos feitos. De feito, por orde súa foron apresados varios membros do cabido, o que provocaría o cerco catedralicio por parte dos sublevados contra o señorío arcebispal. Ao mesmo tempo, as crónicas estranxeiras reforzan esta imaxe. A raíz da viaxe de León de Rosmithal, nobre bohemio que peregrinou a Compostela, escribíronse dous relatos onde nos falan de como dona Catalina era vista como unha muller “malvada” polos seus inimigos mais, ao mesmo tempo, tamén se nos presenta como unha muller piadosa e hospitalaria cos foráneos, decidida a continuar coa súa loita e a non render “a casa de Deus”.

Dona Catalina, pois, encarna así unha autoridade maternal e política, enfrontada á rebeldía laica e nobiliaria dos Moscoso e, consecuentemente, tamén á de dona Xoana de Castro. Ambas, desde posicións opostas, mostran que as mulleres podían ocupar espazos de liderado político e simbólico nos conflitos urbanos galegos, actuando como negociadoras, financiadoras ou estrategas. Só será un acordo final de 1466, onde se menciona de novo a “dona Joana de Castro”, xunto a outros nobres varóns, nos termos de perdón do arcebispo Fonseca, o que peche un ciclo de guerra no que ambas as mulleres foron protagonistas e adversarias.

En definitiva, dona Xoana e dona Catalina simbolizan dous rostros do poder feminino medieval: a rebelde que desafía a autoridade eclesiástica no marco das reivindicacións e loitas dos intereses propios das liñaxes nobiliarias do seu tempo e a mai episcopal que defende a lexitimidade do señorío do seu fillo, adquirindo un papel capital á cabeza dunha das institucións máis androcéntricas do momento, como era a Catedral de Santiago. Ambas romperon coas marxes tradicionais de xénero, deixando unha pegada apenas perceptible nas crónicas, pero viva nos documentos e memorias que rescatan as súas voces. O seu enfrontamento non só foi político, senón tamén representativo dunha pugna máis ampla entre a rebeldía e a lexitimidade, entre a resistencia urbana e o poder señorial, e entre dúas mulleres que, desde bandos opostos, demostraron que na Galicia do século XV tamén as mulleres podían exercer o poder e a palabra.

A Asociación Cultural O Galo organiza unha palestra impartida pola historiadora Diana Pelaz arredor da figura de dona Urraca de Galiza, unha das mulleres máis singulares da Idade Media peninsular. O seu reinado desenvolveuse nun contexto político de gran complexidade, no que apenas existían precedentes de goberno feminino, pero tampouco leis que o prohibisen. Dona Urraca destacou como pioneira na asunción das responsabilidades do poder político, converténdose na primeira muller do seu tempo en exercer como raíña reinante.

A conferencia abordará tamén o papel de Galicia no seu reinado, un territorio co que estivo fondamente vencellada e no que teceu redes políticas e persoais determinantes. A historiadora analizará ademais as súas relacións coas grandes figuras do momento, como a súa medio irmá dona Teresa de Portugal, a Casa dos Traba ou o arcebispo de Santiago Diego Xelmírez, coa que mantivo un dos enfrontamentos máis complexos e fascinantes do período.

A Agrupación Cultural O Galo organiza o venres 31 de outubro, ás 20:00 h, no claustro da igrexa de Sar, unha táboa redonda sobre Santa María de Sar, coa participación de Goretti Sanmartín, alcaldesa de Santiago; Míriam Louzao, concelleira de Cultura de Santiago; Daniel Lorenzo, director da Fundación Catedral de Santiago; Victoriano Nodar, profesor de Arte Medieval na Universidade de Vigo; e Ramón Yzquierdo, director técnico-conservador do Museo Catedral de Santiago.

No acto presentarase o caderno especial publicado en Nós Diario, titulado Santa María a Real de Sar. Do medievo ao século XXI a través da museoloxía e a tecnoloxía dixital, realizado por Victoriano Nodar (Universidade de Vigo) e Ramón Yzquierdo Peiró (Museo Catedral de Santiago). Ademais, proxectarase un audiovisual que recrea o aspecto da igrexa na Idade Media.

A táboa redonda “Consecuencias dos cambios na Lei de Patrimonio de Galiza” terá lugar o venres 6 de marzo ás 19:30 h no Centro Sociocultural do Ensanche, con entrada libre até completar capacidade. No foro, organizado pola A.C O Galo, intervirán Mercedes Queixas, deputada do Parlamento de Galiza; Xosé Penas, deputado de Patrimonio da Deputación da Coruña; Ruth Verela, profesora na UdC e presidenta da delegación do COAG na Coruña; e Teresa Nieto, funcionaria do corpo especial de arquitectos da Xunta de Galicia. 

O CGAC presenta Arquivar para coidar (NOS), unha mostra resultante do taller de participación cidadá O Forno da Amara, desenvolvido durante seis meses con veciñas e veciños dos barrios próximos. A exposición reivindica a memoria comunitaria a través da fotografía, reunindo imaxes familiares, relatos orais e obxectos significativos que amosan oficios, xogos, vida cotiá e diversas formas de coidado. O proxecto insírese na liña do CGAC de traballo co territorio, continuando experiencias como Colectiva dun colectivo e Vidas.

A mostra inclúe tamén un programa de actividades paralelas que abrangue paseos guiados polos barrios, unha sesión de cinema falado con participación veciñal, un obradoiro de papaventos e unha degustación de pans tradicionais, ademais doutras propostas para toda a comunidade. Arquivar para coidar (NOS) quere ser un espazo de encontro e unha celebración da memoria compartida, poñendo en valor os vínculos que constrúen e inspiran o futuro dos nosos barrios.

+INFO

O Museo do Pobo Galego acolle a exposición temporal das esculturas do Mestre Mateo —Abraham/Xeremías e Isaac/Ezequiel— recuperadas polo Concello de Santiago logo de seren espoliadas polo franquismo. A mostra, situada na Ala Sur do museo, inclúe unha liña do tempo e un audiovisual do proxecto KosmoTech_1200, centrado na reconstrución do coro do Mestre Mateo e do nártice do Pórtico da Gloria. Todo o contido é accesible grazas á colaboración coa Federación Autismo Galicia, que facilitou materiais de accesibilidade cognitiva mediante pictogramas e textos en linguaxe clara.

O Consorcio de Santiago organiza a exposición “A alma de Compostela: un percorrido en acuarela e fotografía” na Casa do Cabido (Praza de Praterías), que poderá visitarse de balde. 

A mostra forma parte do Proxecto Compostela, unha investigación visual do colectivo LUCET na que a práctica artística actúa como ferramenta de análise do territorio, da memoria e da experiencia urbana. Mediante a acuarela e a fotografía, os artistas ofrecen unha lectura da cidade como paisaxe cultural construída ao longo do tempo a partir da interacción entre espazo, historia e persoas.