• Annelie Gahl, violín

MVSICA.PLAGENSIS

• Hans Brüderl, arquilaúde
• Peter Trefflinger, violonchelo barroco
• Ewald Donhoffer, órgano
• Luís Iglesia, recitado

Obras de H.I.F. Biber, Johannes Schop, Bartolomé de Selma y Salaverde e textos de Rainer Maria Rilke

As Sonatas do Rosario, de Heinrich Ignaz Franz von Biber, son unha colección de 15 sonatas, compostas arredor de 1674 e escritas para violín e baixo continuo, mais unha peza final, a Pasacaglia. Trátase dunha das obras máis fascinantes do Barroco, inspirada nos Misterios do Rosario, unha devoción católica que contempla episodios clave da vida de Xesucristo e da Virxe María. Unha característica única destas sonatas é o uso da scordatura, unha técnica de afinación inusual para o violín, que lle permite crear timbres específicos cos que reflectir os sentimentos e outros matices dos diferentes misterios que representa. Esta técnica fai que as sonatas sexan excepcionalmente difíciles de interpretar, xa que a executante debe adaptarse constantemente a novas dixitacións, de aí a espectacularidade da obra.

Annelie Gahl é unha violinista que ten gañado un gran recoñecemento internacional grazas ás súas gravacións para violín solo, que combinan repertorios clásicos e barrocos con pezas contemporáneas. Ademais, é colaboradora habitual da Camerata Salzburg e do Concentus Musicus Wien, no que traballou durante anos baixo a dirección de Nikolaus Harnoncourt. 

A interpretación das pezas estará acompañada do recitado do actor galego Luís Iglesia, quen declamará poemas do ciclo da Vida da Virxe do poeta Rilke.

Este establecemento da cidade, VIDE,VIDE!, acolle, un ano máis, un pequeno espazo para a conversa, neste caso arredor da violinista Annelie Gahl, profesora do Mozarteum de Salzburgo e colaboradora habitual do Concentus Musicus Wien, o afamado grupo fundado e dirixido polo lendario Nikolaus Harnoncourt.

Con ela conversaremos sobre a súa experiencia persoal como destacada intérprete na capital austríaca e docente na cidade de Salzburgo e volveremos sobre o repertorio interpretado a tarde anterior para afondar no significado musical das Sonatas do Rosario, de Heinrich Ignaz Biber, e as técnicas empregadas na súa execución, a scordatura, todo un reto para a intérprete.

Para as persoas que escoitan será toda unha experiencia sonora e visual coñecer a técnica que permite obter diferentes sonoridades e dar forma ás diferentes texturas e atmosferas que acompañan os diferentes estados de ánimo que a música trata de reflectir.

O percorrido levaranos na mañá do xoves do camposanto da Confraría do Rosario até a Terceira Orde, onde  foron soterradas grandes figuras da organaría galega. 

Nun dos momentos de máximo esplendor da organaría ibérica, a comezos do século XVIII, instálase en Compostela Eugenio González de Cáceres, un organeiro que dará inicio a unha importante e longa saga familiar. Pai, fillos e neto serán organeiros na Catedral ao longo dun século e, ademais, realizarán encargas por toda Galicia. Situados na elite da pequena burguesía da cidade, serán membros da Terceira Orde e, en calidade de tales, tres deles serán soterrados na súa igrexa. O mesmo sucederá máis adiante, xa na segunda metade do século XIX, co que foi o último dos organeiros da Catedral, Mariano Tafall. Mais, por mor dun recente descubrimento que será revelado durante a propia andaina, iniciaremos a xornada no cemiterio da Confraría do Rosario, ao carón do convento de San Domingos de Bonaval.

O percorrido rematará cun pequeno recital a cargo de Alejandra Escolante (espineta),  que interpretará pezas que ambientarán musicalmente a época na que se desenvolveu o traballo destes artesáns.

Ramón Pérez-Sindín Blanco, clave e órgano

Obras de Rodrigues Coelho, Aguilera de Heredia, Escarlatti ou Cabezón, entre outras 

 Logo de pasar por prestixiosos centros de formación europeos e de especializarse na interpretación de teclados históricos, este músico galego vén desenvolvendo unha intensa carreira concertística como solista, como membro de grupos de cámara ou en colaboración con orquestras sinfónicas, coas que ten participado en importantes festivais e salas de concertos.

O programa proposto trata de render homenaxe a algúns dos máis insignes monumentos da música para tecla ibérica de entre os séculos XVI e XVIII a través dunha variada selección de pezas, entre o humano e o divino, que van do Renacemento tardío ata o clasicismo temperán. Interpretaranse obras dos máis destacados compositores portugueses e hispánicos deste período, compositores que estaban á altura do que os seus colegas estaban a producir nese mesmo momento histórico noutros ámbitos artísticos, como a literatura ou a pintura.

O programa será interpretado en diferentes instrumentos de tecla antigos, un clavicémbalo copia dun instrumento de Ioannes Ruckers, de 1616, e o magnífico órgano da igrexa da Universidade de Santiago, obra de Manuel Sanz, de 1802.

Para poñer punto final á edición 2025, que conmemora dez anos de música arredor dos lugares e dos órganos de Compostela, o consort francés de violas de gamba Barbaroco xunto ao organista ítalo-brasileiro afincado en Galicia, Marco Orsini-Brescia, propoñen un programa integrado polas músicas máis representativas do Renacemento musical que comeza a tomar forma a finais do século XV na Península Ibérica.

Na conformación deste período influirán decisivamente varios acontecementos: a reunificación dos reinos de Castela e Aragón e as súas posesións en Italia (os reinos de Nápoles e Sicilia), a toma de Granada e a chegada aos territorios alén mar. O florecemento artístico que foi parello a estes episodios deu lugar a un amplo campo para a creación musical e a compilación de repertorios, for en cancioneiros manuscritos, for en luxosas edicións, grazas á imprenta musical acabada de inventar. Precisamente, desta época son os cancioneiros de polifonía profana española, o Cancionero de Palacio ou o Cancionero de Medinaceli, dos que se escoitarán diversas pezas no programa. Ademais, gozaremos de fermosísimas músicas recollidas no libro Obras de música para tecla, arpa y vihuela, de Antonio de Cabezón  publicado en 1578, organista que foi ao servizo de Carlos I e Felipe II, canda obras do violagambista e compositor Diego Ortiz, publicadas no famoso Tratado de glosas, en 1553. 

De Lugares e Órganos ten unha nova cita co cinema na sala NUMAX para asistir á proxección da película L'Année dernière à Marienbad (O pasado ano en Marienbad).

Aínda que poida parecer o contrario, o órgano, como instrumento musical, deixou unha pegada no cinema moito máis fonda do que a simple vista se poida pensar. Ao longo destes anos foron xa varios os filmes que pasaron pola nosa programación cunha estreita conexión co mundo dos órganos en todas as facetas posibles. Un ano máis, pois, o órgano sae á rúa para ir ao cine. A película escollida desta volta ten a singularidade de que a súa banda sonora foi composta para órgano por Francis Seyrig, e é precisamente a música un dos elementos que máis intensifica a sensación de ambigüidade e entresoño que caracteriza a cinta. A intérprete da música, Marie-Louise Girard, e o órgano no que esta foi gravada, o órgano do Oratoire du Louvre en París, contribúen a realzar a relevancia que o instrumento acada no conxunto dun filme cun elevadísimo interese cinematográfico.

• Idioma: Francés
• Subtítulos en galego 
• Duración: 93 min

DATAS APROXIMADAS

A sétima edición do Festival de Música Antiga e Barroca Ateneo Barroco celebrarase en varios espazos do casco histórico compostelán.

O Ateneo de Santiago ten preparada a sétima edición do Festival Ateneo Barroco para o mes de outubro de 2025. Neste proxecto de programación que titulamos “INSTRUMENTAL” e arranca nesta edición de 2025 do festival, un ou dous instrumentos, ou familias de instrumentos, adquiren una presenza especial e esencial en cada concerto. O público poderá descubrir instrumentos como a musette ou o pardessus de viole (na actualidade “rarezas” que gozaron de difusión e popularidade no seu momento), as peculiaridades de instrumentos barrocos (óboe, frautas de pico, traverso, etc.) con respecto aos seus irmáns modernos, a rica variedade da familia dos laúdes, a transcendencia e personalidade do clavecín, etc.

+INFO