Ao longo da historia, as mulleres sempre foron relegadas nas marxes da educación artística. Expedientes para o establecemento dunha escola de nenas nos que se especificaba que o interese que existía para que as mulleres aprenderan a debuxar era, unicamente, que puideran despois trasladar a aprendizaxe a labores de bordado, citas nas que se expoñía que as nenas debían sentarse lonxe dos nenos para non distraelas, ou escritos nos que se explicaba que as nenas tiñan que atender a clase polas mañás porque ningún pai querería que a súa filla volvese a casa de noite.

A escaseza de alumnas matriculadas e a súa práctica inexistencia dentro dos cadros de persoal do profesorado demostran as grandes dificultades que tiñan as mulleres para accederen a ensinanzas artísticas. Con motivo do Día Internacional da Muller, o Arquivo de Galicia inaugura a exposición Mulleres artistas: aprendendo o oficio, que reflicte o difícil camiño ao que moitas tiveron que enfrontarse para conseguir o recoñecemento social da súa capacidade creadora, así como o acceso á educación artística.

A mostra exhibe un total de 39 documentos orixinais de entre 1785 e 1962 procedentes dos fondos da Real Sociedade Económica de Amigos do País e a Escola de Artes e Oficios. Informes, regulamentos de funcionamento das escolas, fotografías, láminas utilizadas como modelos para a aprendizaxe do debuxo ou exercios realizados polas alumnas son algúns dos materiais que podemos atopar nesta mostra e que reflicten a situación das mulleres na educación artística en Santiago de Compostela.

Esta mostra supón un percorrido expositivo polas diferentes etapas artísticas e vitais de Eugenio Granell dende a súa vinculación con Galicia como referente de moitas das súas producións ao longo de toda a súa vida, neste senso faise unha alusión especial á obra do seu irmán, Mario Granell.

Nestes 30 anos, a Fundación Granell pasou por diferentes etapas, sempre baixo unha única traxectoria: protexer, difundir e estudar o legado de Granell e do Surrealismo, dende diferentes ópticas e dando a oportunidade a moitos artistas de amosar o seu traballo ademais de  facer participe aos diferentes públicos dende o local ao internacional.

A exposición Boutique Amparo, comisariada por Eduardo Valiña forma parte das mostras conmemorativas do trinta aniversario do museo.      

Plastic biontes é unha intervención nas Torres Hejduk que pretende un diálogo, a través do lixo, entre a Cidade da Cultura e a cidade de Santiago. As torres como faros, como puntos de referencia social, como símbolos que unen a historia, a memoria e a posibilidade dun futuro aínda por imaxinar e construír. 

Plastic biontes reflexiona sobre os límites entre o "natural" e o artificial, cada vez máis difusos, e na interdependencia das formas de vida. Propón unha mimese entre o existente e o novo, nesas simbioses que nos axudan a imaxinar formas de vida futura, a prestar atención ás ameazas pero que tamén nos interpelan a imaxinar formas de adaptación, colaboración e resiliencia.

Ambas intervencións empregan restos de materiais que proveñen das cadeas de produción industriais de empresas próximas, reutilizándoos e resignificándoos para transformar a pel das torres. Un xogo entre o visible e o invisible.

Recuperar a imaxinación, o poder de observación, do próximo, do que existe ao noso arredor pero que é invisible aos ollos. Facer visible a abundancia axúdanos a entender quen somos.

A exposición "Tras a pegada das musas" invita aos asistentes a realizar un percorrido expositivo polas obras da artista plástica Mareiras, que falan de oito mulleres artistas cunha creatividade poderosa e singular: a condesa Oldini, Isabel Rawsthorne, Suzanne Valadon, Bella Chagall, Lidia Delectorskaya, Teresa Arijón, Celia Paul e Ethel Warwick. Ademais, Mareiras inclúe a súa propia musa masculina, Fausto.

Deste xeito, a artista rompe co discurso artístico hexemónico e reivindica a posibilidade de que os homes encarnen o papel de musa. Inspirada polo libro "A muller pintada" de Teresa Arijón, a intención das obras de Mareiras é revalorizar os nomes destas grandes creadoras, devolvéndolles o lugar na historia que se merecen e que o relato canónico lles negou.

BORIS SAVELEV. Viewfinder, unha forma de mirar é a retrospectiva máis ampla realizada ata agora do fotógrafo Boris Savelev (Chernivtsi, Ucraína, 1947), artista premiado en PHotoEspaña 2024 cuxa mirada se forxou na Unión Soviética nos anos 70. Foi aló, primeiro como parte do prestixioso club Novator e máis adiante como freelance para publicacións rusas e estranxeiras, onde comezou a capturar instantáneas á marxe dos temas preestablecidos e as ríxidas regras estéticas do sindicato oficial de fotógrafos.

A exposición, comisariada por Adam Lowe, percorre seis décadas nas que Savelev se converteu nun incansable cazador da vida anónima das cidades, elmento fundamental na súa procura por revelar a fraxilidade do tecido urbano. Chernivtsi, Moscova, San Petersburgo, Nova York, Londres, Madrid, Dresde ou Vigo, cidade que o acolleu tras abandonar o seu país natal logo da invasión rusa, aparecen retratadas na mostra en diferentes épocas. En todas elas, a pesar do paso do tempo, somos quen de compartir o punto de vista do fotógrafo e comprender o que está mirando en cada momento. Instantes nos que os detalles —a tapa dun sumidoiro, unha sombra, un raio de luz— transmiten emocións e nos descobren unha realidade poética e complexa.

Castelao. Mirar por Galicia representa a experiencia tecnolóxico-cultural máis avanzada ata o momento ao redor de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, un percorrido para atravesar o devir persoal, literario, artístico e político dunha das figuras máis senlleiras da historia de Galicia.

Intelixencia artificial, hologramas, videoproxeccións ou realidade virtual combínanse nun relato que nos traslada unha visión anovadora da súa vida, das súas achegas e do seu universo artístico, recreado aproveitando o potencial das tecnoloxías de animación 3D e dos motores de intelixencia artificial. O proxecto, que abrirá as súas portas no Museo Centro Gaiás o 26 de xuño de 2025, conta coa asesoría e dirección histórico-artística de Miguel Anxo Seixas Seoane, presidente da Fundación Castelao e posiblemente o maior especialista na biografía, obra e achegas da figura de Castelao.

As animacións e produción dixital recaen no estudio Maxina, empresa galega especialista no deseño de efectos visuais, animación 3D, visualización e experiencias inmersivas, fundada polos irmáns Noela e Carlos Seijo. Maxina combina sensibilidade artística e novas tecnoloxías e conta con máis de 10 anos de experiencia nos que colaborou co Guggenheim de Bilbao, a Xunta de Galicia, Afundación, Ferrovial ou Netflix, sendo responsables de proxectos do Gaiás como Orixes ou Hábitats.

Dirección artística: Carlos Seijo. Asesoría histórica: Miguel Anxo Seixas Seoane

Fotografías de Manuel Valcárcel «Piro».
O Kumbh Mela, que significa «Encontro do Cántaro», é a maior celebración relixiosa do mundo dentro do hinduísmo. Cada ciclo congrega devotos nas cidades sagradas de Prayagraj, Haridwar, Nashik e Ujjain para realizar o snana, o baño sagrado, e así buscar a purificación, o perdón dos pecados e a liberación espiritual (moksha). Entre o 13 de xaneiro e o 26 de febreiro de 2025, tivo lugar un Kumbh Mela excepcional en Prayagraj, recollido en imaxes por Manuel Valcárcel «Piro», un acontecemento que non se repetirá ata dentro de 144 anos.

Phygital Land explora a construción do espazo virtual desde a dimensión física, reflexionando sobre como percibimos o dixital e o tanxible cando ambos mundos se entrelazan. O termo phygital —que combina physical (físico) e digital (dixital)— define unha experiencia híbrida que atravesa toda a intervención e nos convida a repensar a relación entre o natural e o tecnolóxico. Empregando técnicas como a fotogrametría e a impresión 3D, xéranse esculturas que son ao tempo datos e materia, así como proxeccións animadas que revelan a mirada da máquina.

Un proxecto artístico concibido e dirixido por Carlos Martínez Casanova e Ana Dorrego, que propón unha revisión visual, simbólica e crítica dalgunhas das obras máis icónicas da historia da arte occidental.

A través de recreacións fotográficas contemporáneas, o proxecto encarna e desborda cadros clásicos como A morte de Marat, Ofelia, As señoritas de Avignon, A dama do armiño, O berro ou A muller co paraugas, entre outros. As imaxes non se limitan a reproducir: provocan, cuestionan e reescriben o canon desde corpos actuais, conscientes, diversos e cargados de significados propios.

O resultado é unha serie de pezas cargadas de tensión estética e conceptual, que xorden do cruce entre o pictórico e o fotográfico, entre o simbólico e o carnal, entre a historia da arte e a súa relectura desde o presente.

A artista Amabel Míguez de la Sierra expón na Igrexa da Universidade a mostra 'Abuso'. A creadora presenta, nesta ocasión, unha obra en papel, maioritariamente debuxo, en ocasións de gran formato, que lle permite combinar unha técnica tan basal como é o debuxo cun tratamento temático e compositivo orixinal.

"A sociedade actual parece rexerse pola lei do abuso: abuso social, sexual, ritual, familiar, físico… Este abuso, ese sobrepasamento agresivo, maniféstase en situacións de todo tipo que non sempre son entendidas como extralimitación ou exceso. A reflexión de Amabel Míguez céntrase nesta ocasión nos máis evidentes abusos á infancia, ás veces pouco disimulados nas relacións de poder ou mesmo sexuais. E tamén nos abusos sociais que xorden en ocasións aparentemente pouco comprometidas: unha festa familiar, unha voda, unha celebración. O abuso aí xa non é un protagonismo persoal senón que resulta excesivo no propio tratamento da situación.

Os excesos celebrativos que hoxe en día padece a sociedade deste tempo resultan completamente abusivos para quen os padece de maneira directa, pero tamén para aqueles que quixeran participar da mesma celebración e quedan excluídos pola súa situación social e económica: un abuso in absentia", explican desde a organización. Amabel Míguez, nunha senda ás veces perturbadora, irónica e pouco amable que pode recordar a Paula Rego ou á artista chinesa Yu Hong, pon en evidencia as contradiccións sociais que se esconden nun comportamento visto como socialmente correcto e plausible.

O contido individual de cada peza, cargada de valores non sempre evidentes, afastan estes debuxos dunha falsa imaxe ilustradora necesitada dun discurso explicativo auxiliar.

De hortalizas e panteras: A artista Montse Rego presenta o seu novo proxecto baseado no bodegón, explorando a natureza morta como acumulación e selección de obxectos e a súa disposición no espazo. A proposta céntrase na composición, a luz e a cor, trasladando a tradición pictórica á escultura.

A través da cerámica, a artista procura “pintar bodegóns” tridimensionais, transformando un xénero clásico nunha experiencia táctil e contemporánea. O seu traballo combina a precisión formal coa sensibilidade cara aos materiais, ofrecendo ao espectador unha reinterpretación escultórica dun xénero que historicamente celebrou a beleza do cotián e a harmonía das formas.

A exposición Cara a cara chega da man dos artistas Samuel Salcedo (Barcelona, 1975) e Sito Mújica (Sabadell, Barcelona, 1971).

A obra escultórica de Samuel Salcedo propón unha exploración da psicoloxía humana que atopa no xesto —mueca, risa, burla— un medio para cuestionar a sociedade actual. Son retratos anónimos, desposuídos de calquera indicio narrativo máis alá da expresión do personaxe, do que descoñecemos xénero, idade ou raza. Isto confírelles un carácter universal. A carga irónica destas pezas contrasta co seu monumentalismo e, unida á excelencia técnica, ao dominio dos materiais e á precisión dos acabados, remite con frecuencia á escultura clásica.

Pola súa banda, Sito Mújica constrúe pinturas a partir de imaxes dixitais, reproducindo manualmente a trama de medio punto, como fixeran antes Chuck Close, Roy Lichtenstein ou Sigmar Polke. Nas súas obras intégranse elementos figurativos con iconas plásticas que evocan cadros abstractos, creando representacións simultáneas ou planos en multicapa. Aínda que únicas, estas pezas resultan da apropiación de prácticas e imaxes de diversas procedencias, moitas delas inspiradas na estatuaria clásica do Museo do Louvre. O resultado é unha hibridación entre iconografía grecorromana, moda contemporánea e cultura gráfica pop.

A mostra celébrase no marco de Aberto 2025, coa xornada de portas abertas os días 18, 19 e 20 de setembro. Trátase dunha apertura conxunta organizada por Contemporánea —Asociación de Galerías de Arte Contemporáneo de Galicia— que dá o pistoletazo de saída á nova tempada expositiva.

A Galería Luisa Pita inaugura o vindeiro 18 de setembro a exposición LOVE IS POP de Salustiano, coincidindo coa celebración de Aberto 2025, o evento organizado por Contemporánea (Asociación de Galerías de Arte Contemporáneo de Galicia) que, do 18 ao 20 de setembro, abre de maneira conxunta a tempada expositiva 2025/2026.

A mostra, que poderá visitarse ata o 7 de novembro na sede da galería (rúa Cardenal Payá, 9, Santiago de Compostela), reúne pinturas, debuxos e edicións recentes nas que o artista sevillano reafirma a beleza e o amor como eixes da experiencia contemporánea. Entre as obras expostas destacan Zahara con hostia, Diego con cigüeña ou Alma mater, que poñen de relevo a tensión entre o clásico e o pop, o íntimo e o monumental.

En paralelo, como parte de Aberto 2025, a Galería Luisa Pita participará na exposición conxunta das dez galerías que integran Contemporánea (Territorio Contemporánea 2025) no Centro Obra Social ABANCA, no seu espazo da praza de Cervantes (Santiago de Compostela). Alí exhibiranse dúas pezas emblemáticas de LOVE IS POP: Under the rain. Juanito e On the road. Zahara con pistola de auga.

Con esta dobre presenza, a Galería Luisa Pita sitúa a obra de Salustiano en diálogo tanto co contexto colectivo de Aberto como co calendario expositivo da cidade, reafirmando o seu compromiso coa proxección da creación contemporánea.

Esta exposición de Alberto Ardid é, segundo o propio autor, un exercicio visual e tangible que trata sobre as relacións entre o humano e o material. Neste caso, a peza artística como ben de consumo. En moitas delas, o acabado industrial reforza o salto do factor cualitativo no que se basea a arte, ao cuantitativo, ao seriado, ao simple produto. Porén, a pintura como mercadoría pendurada na parede conserva aínda os seus derradeiros vestixios de artisticidade.

O primeiro andar da Facultade de Filoloxía acolle dende o 25 de setembro a exposición A Emoción creadora. Manuel Gómez Román e a arquitectura galeguista, que percorre a traxectoria do arquitecto vigués, referente do galeguismo e expoñente da arquitectura rexionalista galega. 

A mostra pon en valor o compromiso de Gómez Román (1876-1964) coa procura dunha arquitectura propia para Galicia, inspirada no románico e no barroco como sinais de identidade, e inclúe tamén dous traballos de virtualización realizados por Carlos Paz Lorenzo e Andrés Armesto Cortiña do Centro Infográfico Avanzado de Galicia.

O vindeiro xoves 25 de setembro ás 19:00h horas a Fundación Eugenio Granell inaugura a exposición De arriba para abaixo e de dentro para fóra do artista Iago Fernández Díaz, un proxecto comisariado por Eduardo Valiña que poderá visitarse ata o 17 de xaneiro do vindeiro ano.

Iago Fernández formouse en Belas Artes na Universidade de Vigo e conta cun mestrado en Creación e Investigación de Arte Contemporánea. Esta mostra supón un percorrido polas pezas máis representativas da súa produción, amosando diferentes disciplinas como instalacións, obxectos intervidos, téxtil, colaxe ou fotografía, entre outras.

O seu proxecto artella diferentes dispositivos partindo da pegada que deixamos como seres humanos a través de diversos elementos alleos que establecen un relato sobre a memoria, un pretexto para sublimar cuestións xeracionais dende a autorepresentación.

En 1999, o CGAC, baixo a dirección de Miguel Fernández-Cid e en colaboración coa Escola Internacional de Teoría nas Humanidades da USC —impulsada polo entón reitor Darío Villanueva—, organizou un ciclo de conferencias sobre ciencia, tecnoloxía e arte titulado The Special Plenary Series on Science , Technology and the Arts. Aquel simposio reuniu figuras destacadas de distintos ámbitos do coñecemento e da creación, como o poeta e premio nobel de química Roald Hoffmann, o novelista francés Michel Rio ou a artista serbia Marina Abramović. Segundo Margery Arent Safir, coordinadora do evento, o seu propósito era “ser un encontro especial de práctica e teoría, lóxica e estética, de feitos, imaxinación e expresión: unha exhaustiva gramática do coñecemento e da sensibilidade humana na ciencia e na arte”.

Vinte e seis anos despois, nun contexto no que urxe recuperar unha visión menos fragmentada e máis global da realidade, ese diálogo entre ciencia e humanidades resulta, se cabe, máis necesario. A arte, na súa transformación continua, sempre estivo ligada aos avances tecnolóxicos e ás novas ideas que estes impulsan. Pero na actualidade, debido á incidencia directa que os avances científicos e tecnolóxicos teñen na nosa vida cotiá, a relación da ciencia e a tecnoloxía cos campos da creación é máis estreita ca nunca. A tecnoloxía non só transformou as prácticas artísticas; tamén contribuíu a moldear e a enriquecer a nosa maneira de percibir e comprender o mundo, incorporando un principio positivo e dinámico: a incerteza, que opera ao mesmo tempo como límite e como resorte crítico.

Neste sentido, a computación cuántica abriu un novo escenario de intelixencia artificial, capaz de despexar incógnitas do saber, pero tamén de suscitar dilemas éticos sobre o seu uso.

Percepción e incerteza non é unha exposición de tese, senón unha experiencia inmersiva que, desde a imaxe e os seus límites, propón reformular a tensión entre a percepción e a incerteza. Para iso reúne as obras de tres artistas que traballan coa imaxe en movemento desde perspectivas moi distintas e con propostas experienciais diversas: Jaione Camborda desde o cinema, e Joan Fontcuberta e Max de Esteban desde a fotografía e o vídeo.

Cada unha das pezas seleccionadas aborda as ideas de percepción e incerteza desde un ángulo diferente. En Génesis.IA (Xénese.IA), Joan Fontcuberta explora a maxia da intelixencia artificial e o seu potencial como xeradora de experiencias visuais inéditas. Nas obras de Max de Esteban, reunidas nun díptico de ton distópico, advírtese sobre os riscos de manipular a ciencia ao servizo da bioeconomía e da infopolítica global. Finalmente, a instalación de Jaione Camborda introdúcenos, desde a empatía, no universo perceptivo dunha persoa xordocega e ofrécenos unha metáfora das infinitas posibilidades e contradicións do mundo cuántico.

Un Breviario é un resumo dunha obra extensa. Tamén é un libro de memoria, ou un libro de apuntamentos. Nesta ocasión o Breviario de Tamara Feijoo é unha pequena colección de pezas que funcionan como mostras e experimentos pictóricos. Trátase de escollidos espazos de pensamento sobre a propia pintura, ensaios de taller, recorrencias e descartes, que dan forma a unha imaxinería persoal que funciona como resumo de toda a súa traxectoria.    

A mostra está comisariada por Mónica Maneiro, directora artística da Fundación DIDAC.

Tamara Feijoo é licenciada en Belas Artes pola Universidade de Vigo. Foi merecedora de recoñecementos en case todos os certames dedicados á promoción da arte en Galicia: Bolsa do Certame Novos Valores da Deputación de Pontevedra, Premio de Adquisición no Certame de Artes Plásticas Isaac Díaz Pardo, Bolsa de Creación Artística no Estranxeiro Gas Natural Fenosa ou Premio Julián Trincado na 12 Mostra Internacional de Arte Gas Natural Fenosa.

A súa obra atópase en importantes coleccións como a Colección CGAC, Colección DKV, entre outras.

Nicasso é unha obra de Carlos Pazos (Barcelona, 1949) realizada en 2006 e adquirida pouco despois polo CGAC para integrarse na mostra A sombra da historia, unha exposición centrada nos arquivos e coleccións persoais ou secretas de distintos artistas.

A peza funciona como unha mirada crítica e irónica sobre as diferentes lecturas e interpretacións populares das obras de Picasso e toma como punto de partida a soada cerámica de Vallauris. Esta localidade, onde o artista malagueño residiu entre 1948 e 1955, converteuse no escenario dunha intensa produción cerámica.

A relación de Picasso con Vallauris comezou mentres vivía en Golfe-Juan. Alí coñeceu a Suzanne e Georges Ramié, propietarios do taller Madoura, e pronto empezou a experimentar no seu obradoiro. Pouco despois, trasladouse con Françoise, a súa parella, e o fillo de ambos, Claude, á vila La Galloise, situada nun outeiro próximo.

Ata entón, Vallauris era coñecida pola súa cerámica de enxoval resistente ao lume, de carácter funcional pero sen un atractivo especial. Picasso revolucionou este panorama: asinou un acordo cos Ramié e empezou a producir pezas de todo tipo, desde pratos e xerras convencionais pero decorados de forma agresiva con motivos mediterráneos (faunos, peces, máscaras), ata figuras que se achegaban ao escultórico. A súa influencia estimulou tanto a outros artistas como aos propios artesáns locais, que comezaron a experimentar con formas e cores novas, orientadas cara ao decorativo. Estas innovacións atraeron o público e o turismo crecente na Costa Azul e transformaron Vallauris converténdoo nun dinámico centro cerámico, diverso e moderno, marcado tamén por un certo kitsch propio da época.

A exposición recupera agora a peza Nicasso, que reúne unha colección de cerámicas representativas do Vallauris posterior á etapa picassiana. A obra acompáñase de diversas pezas relacionadas, entre as que destaca Nicasso, el film (Nicasso, o filme), onde Pazos compón unha colaxe de escenas tomadas de películas comerciais realizadas entre os anos 1950 e 2000 nas que Picasso aparece citado ou evocado como símbolo de extravagancia. Ademais, inclúese un vídeo documental de Vacca sobre a primeira presentación pública da obra no Museu Abelló de Mollet del Vallès. Nesa ocasión, a instalación exhibiuse nun espazo con forma de escaparate, aberto á mirada dos transeúntes as vinte e catro horas do día, coma se dunha tenda se tratase.

O premio Auditorio de Galicia chega a súa décima cuarta edición como cita consolidada da creación contemporánea galega, como lugar de difusión dos traballos das e dos artistas e como espazo de encontro con un público amplo e diverso que abrangue tamén o ámbito profesional.

A sala Isaac Díaz Pardo recolle a selección que o xurado realiza sobre as propostas recibidas, nunha sempre dificultosa escolla pola alta calidade dos traballos presentados.

O percorrido ben de reflexar a riqueza e pluralidade de perspectivas das persoas que se presentan individualmente ou como colectivo, artistas menores de coarenta anos, nados ou residentes en Galicia. Unha riqueza que se manifesta tamén nas diversas disciplinas e soportes que utilizan, pintura, escultura e tamén instalacións, performances, vídeo creación e outros. Experimentan con materiais, a veces pouco comúns dando lugar a estilos propios e diferenciados. Desafían as convencións e tratan temas que indagan en moitas preocupacións comúns que son tamén a toda a sociedade da que son reflexo. As fronteiras entre disciplinas diluense, transcenden límites e ofrecen un achegamento a sociedade plural que somos.

ARTISTAS SELECIONADAS / OS

Pablo Agma, Alberto Ardid, Manuel Alejandro Balsas Navarro, Blanca Castro, Lara e Noa Castro Lema, Cristian Cerqueira, Fabián Cidrás Pérez, Matías Daporta, Carlos Fer, Nuria Figueiredo, Alejandro Fuertes, Lúa Gándara, Doa Oa, Alberto Ovejero, Lucía Perdiz, Manuela Pereira Enríquez, Sara Piñeiro, Nicolás Pisada, Denis Protopopov, Mar Ramón Soriano, Sara Ricoy Rajoy, Andrés Rodís, Fran Rodríguez Casal, Ariadna Silva Fernández, Cris Souto, Taro, Dennise Vaccarello, Aldara Vázquez, Verónica Vicente, Lucía Villar e Breogán Xague.

A galería de arte José Lorenzo de Santiago acolle a exposición Luz Atlántica, dedicada aos artistas vigueses José Frau (1898-1976) e Ángel Sevillano (1942-1994).
A mostra reúne trinta obras que exploran a luz, a cor e a forma desde dúas perspectivas complementarias dun arte figurativo de identidade atlántica. Frau aborda paisaxes e interiores cheos de emoción e lirismo, mentres que Sevillano amosa escenas populares de estética naïf e cromatismo intenso.
As salas do fondo da galería completan o percorrido cunha ampla panorámica da arte galega contemporánea, desde os mestres de comezos do século XX ata o Grupo Atlántica dos anos oitenta.

O Claustro Alto do Colexio de Fonseca acolle a mostra As primeiras profesoras da Universidad Complutense de Madrid, dedicada a dar visibilidade ás pioneiras da docencia e da investigación na UCM, entre as que figuran as galegas Emilia Pardo Bazán, Antonia Ferrín Moreiras e Jimena Fernández de la Vega.

A exposición, parte do proxecto Académicas UCM, recupera a memoria das primeiras mulleres que impartiron clases na antiga Universidade Central. 

A exposición “Lorca e Galicia: 90 aniversario da primeira edición de Seis poemas galegos” inaugúrase o 22 de outubro no Colexio de Fonseca para conmemorar os noventa anos da publicación da obra galega de Federico García Lorca. A mostra, organizada pola Biblioteca Universitaria de Santiago de Compostela (BUSC), exhibe dous exemplares orixinais da edición de 1935 e diversos materiais —fotografías, documentos, recortes de prensa e edicións posteriores— que ilustran a relación de Lorca coa lingua e cultura galegas. Estruturada en seis eixos temáticos, inclúe tamén un mapa que localiza as bibliotecas do mundo que conservan exemplares da primeira edición. A exposición poderá visitarse presencialmente e tamén de forma virtual a través dunha guía con códigos QR.

Dano Cerebral Galicia inaugura a exposición fotográfica “Contemos multitudes” o mércores 22 de outubro ás 11:00 horas no Museo Gaiás, Cidade da Cultura, Santiago de Compostela. Subtitulada “Dano cerebral adquirido, onde as cousas perdidas volven estar ben”, a mostra reúne imaxes de Fuco Reyes das persoas participantes no Laboratorio Artístico e Creativo, unha iniciativa que ofrece formación en fotografía a persoas con dano cerebral adquirido, promovendo a expresión, o goce do tempo libre e o enriquecemento persoal.

A exposición está organizada pola Asociación Dano Cerebral Galicia e comisariada por Fuco Reyes e Carla Miranda, co deseño gráfico de Xaime Fandiño e produción de Axeitos&Co. Contará con dous bloques: retratos realizados polo docente con apoio de testemuños manuscritos das persoas fotografadas, e 37 traballos fotográficos resultantes das prácticas do Laboratorio, centrados no relato biográfico e na reflexión sobre as secuelas do dano cerebral.

A inauguración contará con representantes institucionais, intervencións de Fuco Reyes e dunha das persoas participantes, e unha visita guiada para todas as persoas asistentes. A mostra poderá visitarse ata o 8 de decembro no horario habitual do Museo Gaiás.

É o último gran proxecto expositivo do ano na Cidade da Cultura. Unha mostra coa que afondar, desde unha ollada contemporánea, no complexo mundo estético do artista que soubo sintetizar as novas correntes escultóricas europeas coa raíz galega.

 A exposición aborda, desde unha óptica contemporánea, o complexo mundo creativo do artista de Cambados, figura imprescindible na historia da arte galega e un dos renovadores da escultura española do século XX.

Comisariada por Miguel Fernández-Cid e coordinada por Carmen Asorey, neta do artista e figura esencial na reivindicación da súa obra e vida, a mostra reúne unha selección das obras máis importantes do escultor. Desde as pezas iniciais nas que podemos apreciar as súas primeiras eleccións estéticas, ata as esculturas en madeira nas que desenvolve unha iconografía de claras raíces populares e un tratamento singular da policromía, así como tamén a súa obra monumental, presente en toda a xeografía galega. Un conxunto formado por esculturas, escaiolas, debuxos, audiovisuais, documentos da época e ferramentas de traballo, ademais das cerámicas coas que se popularizaron algunhas das súas obras máis significativas, para contextualizar e dar a coñecer da maneira máis completa a relevancia artística e histórica de Asorey.

A Fundación Eugenio Granell acolle ata o 17 de xaneiro a exposición Montaña sobre montaña. Saltamontes, da artista Lúa Gándara, nun proxecto comisariado por Eduardo Valiña. A mostra é o resultado do traballo desenvolvido pola creadora durante a súa estadía na IX edición de Artista en Residencia da Fundación.

A proposta de Lúa Gándara transita entre diferentes linguaxes artísticas —desde a pintura ata a performance ou o son— para construír un espazo plástico cheo de ritmo, cor e movemento. A artista combina signos e símbolos que establecen diálogos co cotián e coa colectividade, utilizando o humor como ferramenta expresiva e emocional. O proxecto convértese así nunha estrutura aberta e colaborativa, onde conflúen outras creadoras e prácticas que amplían o discurso cara ao público, o urbano e o vital.

No 75 aniversario do pasamento de Daniel Castelao, a Universidade de Santiago súmase aos actos de conmemoración con a exposición Cousas de Familia. O dereito de familia galego no 75 aniversario do cabodano de Castelao e no 30 aniversario da Lei 4/1995, do 24 de maio, de Dereito Civil de Galicia, comisariada pola profesora Belén Trigo García.

A coordinación da exposición correu a cargo de Mª Paz García Rubio e Antonia Nieto Alonso, coa coordinación bibliográfica de José Rodríguez Dopazo, contando co apoio financeiro da Consellaría de Educación, Ciencia, Universidades e Formación Profesional da Xunta de Galicia e do grupo de investigación De Conflictu Legum.

Comisario: Jacobo Bermejo | Colaboran: Fundación Andreu Nin, Fundación 10 de Marzo

Na inauguración celebrarase unha mesa redonda coa participación de Jacobo Bermejo, Enrique del Olmo e Víctor Santidrián.

A mostra rescata a memoria histórica de militantes da esquerda heterodoxa galega, “dobremente esquecidos” pola represión franquista e a persecución estalinista, e reflexiona sobre a unidade da esquerda ante os ventos fascistas.

Stéphane  Levallois, un dos grandes creadores do cine fantástico, reflexiona sobre os monstros que Francisco de Goya pintou hai máis de 200 anos, e recrea este universo en diálogo con Hellboy, unha das criaturas do cómic e o cinema fantástico máis populares do século XXI na exposición «Goya-Hellboy.

Unha iconografía de monstros por Stéphane Levallois». Inaugurada hoxe, «Goya-Hellboy. Unha iconografía de monstros, por Stéphane Levallois» reúne 72 ilustracións orixinais nas que o prestixioso debuxante francés Stéphane Levallois reflexiona e captura a iconografía do pintor e gravador español en creacións feitas a partir do universo do superheroe contemporáneo Hellboy.

As persoas que a visiten tamén atoparán dúas das series máis destacadas dos gravados de Goya, cuxa influencia é especialmente sobresaínte na obra de Levallois: «Os caprichos» e «Os disparates», procedentes da Colección de Arte Afundación. Tamén se poderán contemplar dúas láminas cedidas e asinadas polo creador da saga Hellboy, o lendario autor de cómics estadounidense Mike Mignola, quen no 2008 xa lle rendera unha interesante homenaxe a Goya a través dunha banda deseñada presente na exposición e que confirma a enorme pegada de Goya nos creadores de xénero fantástico.

A exposición, comisariada polo recoñecido especialista en cinema e banda deseñada Asier Mensuro, permanecerá aberta ata o 24 de xaneiro.

No Outlet Área Central, do xoves 13 ao sábado 15 de novembro, celebrarase Retromanía, feira de coleccionismo de xoguetes, música e cine. Os visitantes poderán mercar produtos variados como vinilos, películas en varios formatos, coches a escala, Legos, Playmobil, xoguetes antigos, bonecas, pines, etc. É un evento pensado para nostálxicos e para todas aquelas persoas que disfrutan entre tesouros do pasado. Horario os tres días: de 11.00 a 21.00 horas.

Figura destacada da arte contemporánea galega, LOMARTI (Lugo, 1957) é un creador multidisciplinar que explora a pintura, a escultura, a instalación e a performance, movéndose entre linguaxes plásticas e conceptuais con liberdade expresiva constante. A súa traxectoria, iniciada en 1977, levouno a participar en bienais e exposicións nacionais e internacionais, consolidándose como unha das voces máis singulares da súa xeración. A súa obra, marcada pola experimentación formal e unha ollada crítica sobre a condición humana, o consumo e a natureza, busca provocar unha relación de complicidade co espectador, liberando a cor e a materia nun espazo que convida á reflexión e á dúbida.

A Galería Luisa Pita inaugura o venres 14 de novembro ás 20:00 h a exposición Óxido, terceira mostra individual do artista Arturo Álvarez (Pontevedra, 1964). A través de sete esculturas inéditas elaboradas en ferro e malla metálica, o creador abre unha nova liña de investigación arredor do tempo, a materia e o proceso de oxidación.

Óxido aborda o deterioro e a transformación como metáforas da sociedade contemporánea, mais tamén como exercicio de esperanza e renovación. Inspirado na natureza e na súa capacidade de rexeneración, Álvarez propón un percorrido visual e simbólico que explora a beleza contida do material e a súa forza expresiva.

A galería DUPLA inaugura o venres 14 de novembro, ás 19:30 h, a mostra colectiva She’s so inusual, con obras das artistas Ana Jarén, Cristina Fernández Núñez, Lara Pintos e Lula Goce.
Comisariada por Laura Darriba, a exposición celebra a diferenza como forza creativa e aborda a liberdade coa que as artistas conciben a súa obra, afastadas das normas e fieles á súa voz propia. A través de estilos e linguaxes diversos, as catro creadoras transforman a pintura nun exercicio de pensamento e resistencia, unha afirmación da autenticidade como forma de liberdade.
A mostra poderá visitarse ata o 7 de xaneiro na galería DUPLA (rúa Fonte de Santo Antonio, 9).
Horario: luns a venres, de 11:00 a 14:00 h e de 17:00 a 21:00 h. Sábados, con cita previa (info@galeriadupla.art ).

A galería Trinta celebra o seu 40 aniversario con “Piezas que nunca debín vender”, unha exposición que percorre catro décadas de traxectoria, 288 exposicións e 97 feiras nacionais e internacionais. A mostra rende homenaxe a artistas e coleccionistas que fixeron posible este percorrido, presentando obras que reflicten gustos compartidos, confianza mutua e eleccións arriscadas.

A Fundación Eugenio Granell celebra os aniversarios de Eugenio Granell e Amparo Segarra cunha programación especial que inclúe Xornadas de Portas Abertas e un maratón de lectura.

Xornadas Fotográficas “Tempos Modernos” | 28 e 29 de novembro – Santiago de Compostela

Fotoforum Compostela organiza as Xornadas Fotográficas “Tempos Modernos”, un encontro dedicado á creación visual contemporánea con conferencias e espazos de diálogo na Sede de Afundación e na Sala Eisenman. Profesionais como Carmen Dalmau, Rosa Neutro, Vari Caramés ou Marcelino Agís ofrecerán diversas perspectivas sobre a fotografía actual.

No marco das xornadas, a Sala Eisenman acollerá do 29 de novembro ao 3 de decembro a exposición colectiva “Tempos Modernos”, con obras de socias e socios de Fotoforum Compostela que reflexionan sobre identidade, vida contemporánea e os desafíos dos tempos hipermodernos. Entrada libre.

Exposición organizada anualmente pola Asociación Fonte da Virxe, que reúne unha selección de obras creadas polas súas persoas usuarias.

A artista compostelá Ana Moure Rosende presenta na Zona C Acumulacións dun presente moi pasado, unha instalación creada co colectivo La cuarta piel.

A obra imaxina unha expedición ás futuras formacións xeolóxicas que xurdirán dos residuos urbanos, convidando a observar os restos da vida contemporánea como parte dun territorio por vir. A partir de materiais en distintos estados de desintegración, o proxecto explora como obxectos e refugallos acabarán convertidos en estratos dunha paisaxe artificial que perdurará milleiros de anos. A instalación reflexiona sobre a crise global dos residuos, as contradicións entre aquilo que ocultamos e aquilo que sacralizamos, e as novas “montañas” creadas pola humanidade.

La cuarta piel, colectivo fundado en 2020 en Alacante, investiga paisaxes ecosociais e desenvolve procesos que promoven unha sensibilidade ecolóxica, con presenza en espazos como o Museo Thyssen, La Casa Encendida ou o IVAM.

A mostra, comisariada polo historiador Miguel García-Fernández e con ilustracións orixinais do artista Héitor Picallo, rescata e pon en valor o papel desempeñado na Galicia baixomedieval polas mulleres da liñaxe Moscoso a través de paneis divulgativos, ampla bibliografía e reproducións de documentación medieval na que se reúnen unha gran selección de materiais conservados en diversos arquivos galegos e estatais.

O CGAC presenta Arquivar para coidar (NOS), unha mostra resultante do taller de participación cidadá O Forno da Amara, desenvolvido durante seis meses con veciñas e veciños dos barrios próximos. A exposición reivindica a memoria comunitaria a través da fotografía, reunindo imaxes familiares, relatos orais e obxectos significativos que amosan oficios, xogos, vida cotiá e diversas formas de coidado. O proxecto insírese na liña do CGAC de traballo co territorio, continuando experiencias como Colectiva dun colectivo e Vidas.

A mostra inclúe tamén un programa de actividades paralelas que abrangue paseos guiados polos barrios, unha sesión de cinema falado con participación veciñal, un obradoiro de papaventos e unha degustación de pans tradicionais, ademais doutras propostas para toda a comunidade. Arquivar para coidar (NOS) quere ser un espazo de encontro e unha celebración da memoria compartida, poñendo en valor os vínculos que constrúen e inspiran o futuro dos nosos barrios.

+INFO

O Museo do Pobo Galego acolle a exposición temporal das esculturas do Mestre Mateo —Abraham/Xeremías e Isaac/Ezequiel— recuperadas polo Concello de Santiago logo de seren espoliadas polo franquismo. A mostra, situada na Ala Sur do museo, inclúe unha liña do tempo e un audiovisual do proxecto KosmoTech_1200, centrado na reconstrución do coro do Mestre Mateo e do nártice do Pórtico da Gloria. Todo o contido é accesible grazas á colaboración coa Federación Autismo Galicia, que facilitou materiais de accesibilidade cognitiva mediante pictogramas e textos en linguaxe clara.

A galería DUPLA inaugura a exposición Absurdo, de Iván Prieto e ZËsar Bahamonte. A mostra propón un diálogo entre escultura, pintura e muralismo arredor do pensamento do absurdo, inspirándose na filosofía de Albert Camus e na procura de sentido da existencia humana. 

A Galería LUISA PITA presenta o vindeiro venres 16 de xaneiro ás 20:00 h a exposición colectiva Convivencias, unha mostra que reúne a obra de Martina Rodríguez Morán, Alejandra Atarés, Laura Nieto e Ana Margarita Ramírez. Catro artistas de recoñecida traxectoria cuxas propostas pictóricas dialogan desde linguaxes diversas para conformar unha exposición emocional, vibrante e profundamente contemporánea.

Esta primeira exposición da galería en 2026 propón un encontro entre estéticas e discursos que abordan a práctica pictórica desde procesos moi distintos, mais que comparten un notable poder de atracción visual e unha sólida construción conceptual e simbólica desenvolvida ao longo das súas respectivas carreiras.

Tal e como suxire o título, Convivencias propón compartir un mesmo espazo aceptando a diferenza como valor, entendendo a coexistencia como unha forma de enriquecemento mutuo. Un convite a convivir coa arte desde a pluralidade e o respecto pola singularidade de cada mirada.

A Fundación DIDAC presenta O Arquivo de Barro, unha exposición baseada no arquivo do deseñador galego Pepe Barro, depositado na Fundación desde 2024. A mostra permite coñecer a súa traxectoria desde os anos setenta ata hoxe, destacando proxectos de deseño editorial e identidade visual, así como a súa labor como cronista da historia de Galicia. Durante a exposición haberá relatorios e conversas, comezando o 22 de xaneiro con Suso de Toro. O proxecto conta coa colaboración do Ministerio de Cultura, a Deputación da Coruña e o Concello de Santiago.

Nesta exposición, Eduardo Gruber propón unha reflexión profunda sobre o silencio, a escoita e a imaxinación como motores do proceso creativo. A través de grafitos, carbones e acuarelas, o artista constrúe un universo no que dialogan o branco e o negro, a angustia e a serenidade, o pensamento racional e o soño. Inspirada en referencias literarias como Kafka, Keats ou Rilke, a mostra convida a abandonar o coñecido para mergullarse nun territorio de imaxes intensas e sutís, onde o silencio se converte en espazo fértil para novas ideas.

Unha exposición que convida a descubrir o valor simbólico, artístico e social da máscara a través de pezas procedentes de máis de 40 países reunidas polo coleccionista e viaxeiro Nacho Rovira, combinadas con máscaras galegas, algunhas pertencentes ao Museo do Pobo Galego.

A mostra estará aberta ata abril de 2026 e forma parte dun proxecto de investigación e divulgación da Universidade de Valladolid a través da Cátedra de Estudos sobre a Tradición, inscrita no proxecto europeo Unveiling the Arts and Works behind the Masks, promovido pola European Education and Culture Executive Agency.

Área Central acolle unha exposición fotográfica dedicada aos Xenerais da Ulla, unha das celebracións máis singulares do Entroido Galego, declarada Ben de Interese Cultural e Festa de Galicia de Interese Turístico.
A mostra componse de 8 paneis —un por cada concello participante—, con 8 fotografías en cada un, que recollen diferentes escenas dos atranques, desfiles e personaxes característicos. Ademais, inclúense 4 paneis adicionais con información xeral sobre esta tradición centenaria.
Un percorrido visual para achegarse ao Entroido Rural da Ulla e á súa riqueza cultural.

'Auga, lodo e capital' sitúanos fronte á ferida aberta nas veas da terra: os seus ríos e leitos. Àlvar Calvet diseca como o sistema transmutou o elemento primixenio da vida nunha mercadoría especulativa. Esta mostra chega a Galicia nun momento crítico: o artista vencella a ameaza da planta de Altri con outras cicatrices hídricas que marcaron a súa traxectoria -desde o Ebro ao embalse de Riudecanyes, pasando polo Arga ou o Aniene italiano-, expoñendo o conflito da auga como un epicentro onde coliden a economía, a política e a ecoloxía.

Entendendo que o sedimento é a memoria física do río, Calvet traslada esta materia ante o altar deste espazo de mística compartida. As pezas tradicionais convértense en ferramentas de debate contemporáneo: as trinta moedas moldeadas con sedimentos do Ulla simbolizan a traizón e a mercantilización dos recursos naturais.

O artista desprega unha liturxia de elementos rituais -pendóns e columnas de cántaros que sosteñen o peso da especulación- onde o pan e a auga, como símbolos primixenios, dialogan coa arquitectura relixiosa que acolle a mostra. A través destes materiais humildes, Calvet suxírenos unha escoita activa da contorna. Auga, Lodo e Capital é un recordatorio de que a explotación dos recursos hídricos traizoa a nosa propia natureza e a da nosa contorna. En Galicia, esta ferida non é unha abstracción: é presente, territorio e conflito. A arte actúa aquí como un catalizador poderoso, aínda que sexa baixo a forma dunha manchea de barro ferido.

O CGAC, que é o primeiro museo proxectado por Álvaro Siza Vieira, abordou a arquitectura desde múltiples perspectivas no seu programa de actividades e exposicións, a miúdo a través da mirada dos e das artistas que colaboraron co centro desde a súa apertura en 1993.

É, polo tanto, un lugar propicio para acoller a primeira itinerancia de Internalities, a exposición comisariada e deseñada polos arquitectos galegos Manuel Bouzas e Roi Salgueiro para o Pavillón de España na 19.a Bienal de Arquitectura de Venecia, que tivo lugar do 10 de maio ao 23 de novembro de 2025. Esta itinerancia constitúe, ademais, a primeira ocasión na que unha exposición concibida para representar a España nesta exposición internacional de arquitectura se presenta nun espazo museístico fóra do certame.

Internalities foi o proxecto seleccionado mediante convocatoria aberta para representar a España na última edición da bienal, comisariada por Carlo Ratti e articulada baixo o lema Intelligens. Natural. Artificial. Collective. Coa súa proposta, este arquitecto e urbanista italiano quixo explorar como as distintas formas de intelixencia —natural, artificial e colectiva— poden adaptarse para combater a crise climática e contribuír así a construír un mundo máis sostible.

A exposición no CGAC articúlase arredor dunha sala introdutoria, Balance, que reúne dezaseis proxectos a través dos cales se evidencia a diversidade de enfoques que actualmente se están desenvolvendo en España para conciliar ecoloxía e economía. A partir de aí, despréganse cinco eixes temáticos —materiais, enerxía, oficios, residuos e emisións—, que amosan os resultados das investigacións realizadas por varios equipos de arquitectos e fotógrafos locais, cada un deles centrado nun territorio e nun recurso concreto da xeografía española, co obxectivo de analizar a descarbonización da arquitectura no país.

A montaxe emprega, como elementos construtivos, os materiais protagonistas das distintas seccións, outorgándolle un protagonismo especial á madeira procedente dos montes veciñais en man común de Galicia.

Promovida polo Goberno de España, a través da Secretaría Xeral de Axenda Urbana, Vivenda e Arquitectura do Ministerio de Vivenda e Axenda Urbana (MIVAU), e desenvolvida en colaboración con Acción Cultural Española (AC/E) e a Axencia Española de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento (AECID), Internalities contou, ademais, co patrocinio oficial de FINSA.

A Fundación Eugenio Granell inaugura a exposición do artista Sergio Marey, comisariada por Eduardo Valiña, que poderá visitarse ata o 5 de abril. Baixo o título Arrieire no camiño, Marey ofrece unha lectura crítica da tradición, entendida non como unha herdanza fixa senón como un espazo de conflito e transformación. A súa obra dialoga coa memoria colectiva, a cultura popular e as posicións disidentes, resignificando elementos rurais e cotiáns para cuestionar os relatos dominantes e abrir novas posibilidades para imaxinar a comunidade. A exposición propón reflexionar sobre como se constrúen e exclúen as tradicións e como se poden reinventar desde o presente.

A mostra “Virando o rosa”, da fotógrafa Diana Fajardo Rama, inaugúrase o 16 de febreiro ás 12:00 h no Claustro Alto do Colexio de Fonseca, no marco das celebracións do 8M. O proxecto reflexiona sobre a atención ás mulleres diagnosticadas de cancro desde unha perspectiva de xénero, combinando exposición fotográfica, libro gráfico e relatorios públicos. A mostra busca dar visibilidade ás experiencias reais das afectadas, superando imaxes simplificadas de recuperación e empoderamento.

Lito Sferas é unha exposición de Lito Portela que nace arredor dun libro de artista concebido como núcleo do proxecto: unha peza elaborada manualmente polo autor, co deseño de Rai Iglesias, que integra textos poéticos de Manuel Romón, reflexións críticas e obras orixinais sobre papel.

Non é un simple contedor de imaxes, senón unha obra total na que palabra, materia e xesto conflúen nun mesmo proceso creativo. O proxecto, iniciado en 2020, entende a paisaxe non como un motivo para representar, senón como unha experiencia vital que se habita: camiñar, estar, percorrer o monte forman parte da propia acción artística. Esa identificación entre corpo e territorio atravesa toda a mostra, que invita a ler devagar, a deterse e a relacionarse coa obra desde a intimidade que propón o libro e coa expansión visual das pezas que ocupan o espazo expositivo.

Pinturas sobre papel e libros intervenidos prolongan a mesma reflexión: superficies que evocan rocha, sedimento, erosión e tempo, cunha pintura contida e esencial. A exposición sitúa o foco na relación entre paisaxe e identidade, reivindicando unha mirada ética e sensible cara á natureza, fronte á homoxeneización contemporánea do territorio. Máis que mostrar imaxes, Lito Sferas propón habitar simbolicamente a paisaxe e lembrarnos que tamén formamos parte dela.

A mostra ‘Despunte 2026’ reúne os proxectos finais do alumnado das Ensinanzas Artísticas Superiores de Deseño (Grau en Deseño de Produto) e das Ensinanzas Artísticas Profesionais de Artes Plásticas e Deseño (Ciclos Formativos de Grao Superior en Fotografía, Xoiaría Artística e Técnicas Escultóricas).

Os traballos expostos optan aos premios Despunte 2026, cuxos galardóns entregaranse na gala desfile Despunte 2026 o 5 de marzo, na que tamén se presentarán as coleccións finais do Grao en Deseño de Moda.

As estacións do ano é unha exposición de arte contemporánea singular que convida a abrir os sentidos, camiñar devagar e mergullarse en cada obra. Partindo dun concepto de inmersión espacial, o Museo Centro Gaiás convértese nun lugar onde sentir a arte a través dos sons, da temperatura, das cores e das texturas, coa primavera, o verán, o outono e o inverno como os grandes escenarios das nosas vidas.

A comisaria da mostra, a artista e investigadora, Mónica Alonso, seleccionou coidadosamente cada pintura, escultura, fotografía, instalación e vídeo, deseñando un percorrido que pon o foco no valor emocional, sensorial e simbólico da experiencia artística.

Nesta viaxe percorreremos paisaxes, bodegóns, esculturas e imaxes indiscutiblemente evocadoras da memoria individual e colectiva de cada estación en Galicia. A choiva e a neve, o mar, o verde das montañas, as flores ou plantas e froitos como o millo, as verzas ou a pataca xorden non só como motivos estéticos, senón como compoñentes fundamentais da vida e da identidade galega.

Do Movemento Rexionalista de principios do século XX ata as xeracións máis novas que están a gañar recoñecemento a nivel estatal e internacional, As estacións do ano reúne máis de 80 pezas de 63 artistas, procedentes das coleccións de arte públicas e privadas máis destacadas de Galicia. Entre elas, a Colección de Arte Afundación, a Colección de Arte ABANCA, as fundacións María José Jove, Luis Seoane e Eugenio Granell, así como o Centro Galego de Arte Contemporánea, os museos de Belas Artes da Coruña, Pontevedra e Lugo, ou as galerías Nordés e Trinta.

Lluís Hortalà (Olot, Xirona, 1959) xoga co engano e a confusión da mirada, mergullándose na arte do trompe l’oeil. Centrándose coidadosamente no detalle, incide nunha pintura realista ata o extremo, que é mimética coas texturas e os brillos, capaz de reproducir visualmente o tacto e, ás veces, a temperatura fría das pedras. Nesta pintura parece que non hai nada máis ca técnica; iso si, impecable. Non obstante, por detrás da técnica afloran o sentido e os significados. En cada unha das obras hai unha narrativa, unha rede de conexións que constrúe un marco reflexivo sobre a historia; tamén, e sobre todo, a historia da pintura e da cultura.

A súa obra de principios dos 2000 caracterizouse por estudar a paisaxe que frecuentaba como alpinista e montañeiro. A paisaxe era a montaña, as formas dos pináculos, pero sobre todo a rocha, a textura da pedra, a rugosidade caprichosa, xeolóxica e mineral. Esta atención á pel das rochas, á súa textura, é un precedente de todo o que virá despois: a representación dunha ornamentación arquitectónica e de estilos que encadran ideoloxías e políticas, formas de xulgar.

Co título da exposición, Ante a Lei —que tamén lle dá nome a varias das súas obras—, Lluís Hortalà remítenos a un dos contos máis coñecidos de Kafka, quizais o máis divulgado xunto con A metamorfose (tamén chamada A transformación en traducións recentes). Con esta referencia, Hortalà convídanos a explorar a tensión entre o acceso e a barreira, entre o visible e o prohibido, temas que atravesan o universo kafkiano e resoan na súa obra plástica.

A mostra inclúe algunhas das súas series máis recentes, que desenvolven progresivamente xuízos sobre as leis cambiantes do gusto. Comeza co contraste entre chemineas rococó e neoclásicas, que precederon e anunciaron formalmente a guillotina: unha forma de xulgar a vida ou a morte desde a lei durante a Revolución Francesa. Continúa coas paredes —pintadas ou revestidas con teas— e as portas que conectan as salas de grandes museos europeos, como o Prado de Madrid ou a National Gallery de Londres. Todos eles se converteron en tribunais desde os que xulgar non só a arte, senón tamén as nacións que os crearon.

Por último, chegamos á porta e ás ventás da sala do tribunal onde tiveron lugar os xuízos de Núremberg, que sentaron as bases do mundo democrático posterior a 1945, no que vivimos ata os nosos días. Naquel proceso xulgáronse os crimes do nazismo e asinouse a necesidade de leis lexítimas, fronte a cuxa ausencia axexan os demos cos que nos tocou convivir: os mesmos que hoxe rexorden, reivindicando liderados totalitarios e enarborando a bandeira do capricho autoritario e do odio. Lembrar serve para loitar e resistir. Kafka entre nós é unha luz que advirte das tebras que nos ameazan.

Como será o internet do futuro? Vivimos xa no metaverso?

Unha reflexión sobre as implicacións éticas, legais, sociais e económicas dos mundos virtuais

A exposición Mundo expandido. Entre o físico e o virtual explora os límites da realidade física e da simulación dixital e afonda nos efectos da explosión dos mundos virtuais nas nosas vidas.

A través de 80 pezas, entre as que se atopan desde obxectos históricos dos séculos XVIII e XIX, instalacións inmersivas, videoxogos, aplicacións de realidade aumentada e reflexións sobre o metaverso de diversos artistas nacionais e internacionais, a mostra explora a pulsión humana por habitar mundos simulados. Ao mesmo tempo, convida a reflexionar sobre a relación actual entre a realidade física e os mundos virtuais, e sobre as súas implicacións éticas, filosóficas, legais, sociais e económicas.

A globalización, a hipervixilancia, a desigualdade, as identidades dixitais, ou a organización social e códigos de conduta en comunidades virtuais son algúns dos temas, de fonda actualidade, presentes nunha mostra que pon o foco nunha sociedade que habita entre o real e o virtual. 

Trátase dun proxecto de Fundación Telefónica, que puido verse orixinalmente na súa sede en Madrid entre novembro de 2023 e maio de 2024 e itinerou posteriormente ao Perú, exhibíndose entre xuño e novembro do 2024 no Museo de Arte de Lima (MALI). A súa estancia no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura é a primeira itinerancia en España desta mostra.

Un proxecto artístico de intercentros que nace da colaboración entre o IES de Cacheiras e o CIFP Compostela.

Esta mostra é o resultado dun innovador traballo conxunto no que participan alumnos/as de 3º da ESO do IES de Cacheiras, desde a materia de Educación Plástica, Visual e Audiovisual (EPVA) e tamén alumnado voluntario de 1º de ESO da mesma materia e estudantes do CS Modular e Dual de FP en Deseño e Xestión da Produción Gráfica e AFD Impresión Dixital do CIFP Compostela.

Os mozos e mozas do IES de Cacheiras, baixo a coordinación da profesora Ana Delia Rodríguez Dorrego, mergulláronse no imaxinario pétreo das gárgolas de Santiago de Compostela, desenvolvendo un proxecto artístico en dúas fases: unha primeira na que analizan, documentan e debuxan fielmente unha gárgola escollida; e unha segunda na que reinterpretan esa mesma figura mediante técnicas como o collage ou o modelado en 3D, deixando voar a súa creatividade e achegando novas lecturas a estas singulares esculturas que habitan os tellados da cidade.

Pola súa parte, o alumnado do CIFP Compostela, dirixido polo profesor Martín Alamancos Brandaríz, encargouse do deseño da cartelería, flyers, estructuras expositivas e roll-ups da exposición a partir das obras do IES de Cacheiras.

Durante a exposición, o público poderá participar activamente votando polas súas obras favoritas en dúas categorías: debuxo e interpretación escultórica/collage. As votacións estarán abertas ata o 6 de abril, e as obras gañadoras recibirán un premio outorgado pola Hospedaría de San Martiño Pinario.

A exposición permanecerá aberta ata o 10 de abril, día no que se celebrará o acto de clausura ás 20:00 horas coa correspondente entrega de premios.

Este proxecto site specific “descende o ceo” simbólicamente, levando o debuxo e a pintura sobre papel ao espazo, nun xogo de sensacións entre o corpo, a pintura e a arquitectura.

O ceo tórnase vulnerabilidade, pel e memoria, mesmo corpo, case como se descendesen séculos de historia dese rico teito mudéxar volvéndose febras de paisaxe. Nesta obra da artista arxentina Luciana Rago, os papeis de febras vexetais son traballados con tinta e acuarela, nun interesante xogo visual na súa fascinación polo ambiguo, desdebuxando o anverso e o reverso, investigando múltiples posibilidades nunha sorte de tensión entre o leve, o etéreo e o denso, o permanente. A obra propónse así como unha experiencia vital para ser transitada: unha escenografía envolvente que ofrece diferentes puntos de vista e interpela activamente a quen a percorre.

“O ceo aos meus pés”, que toma o título dunha antoloxía de poesía chinesa contemporánea, é unha metáfora complexa, mais tamén sensorial: un ceo que se deconstrúe en luz, levidade e emoción, mentres a súa derme actúa como rexistro de memoria, pegada e resistencia. A artista dialoga, así, coa tradición pictórica oriental, mais o trazo e a mancha irrompen agora na tridimensionalidade para interpelar o corpo e a súa temporalidade imperativa.

O Bar Suso acolle a súa primeira exposición artística, unha mostra fotográfica de Antonio Otero. 

A exposición Mar de San Simón reúne unha selección de pinturas de Berta Cáccamo (Vigo, 1963–2018), realizadas principalmente entre finais dos anos oitenta e comezos dos noventa. A mostra revisa un momento clave da súa traxectoria, no que a artista evoluciona desde unha pintura máis xestual cara a unha linguaxe depurada baseada na arquitectura e a composición. Inclúe obras significativas como Triple percorrido (1989) e o políptico Descrición do día (1988–1990), xunto con papeis e pinturas realizadas durante a súa etapa en París. O conxunto propón unha mirada sobre a transcendencia da súa obra e sobre a necesidade de revisar o pasado para pensar o presente.

A exposición ATENCIÓN PLENA do artista Félix Fernández, comisariada por Eduardo Valiña, poderá visitarse na Fundación Eugenio Granell ata o 17 de maio. Esta mostra interdisciplinar combina vídeo, performance, fotografía e debuxo para reflexionar sobre a identidade e a existencia. Inclúe dúas obras inéditas: Nos límites da corporalidade, que aborda a relación entre corpo e identidade nun contexto social dixitalizado, e Impermanencia, que explora a identidade líquida e a pertenza social mediante fotografía, animación 3D e referencias culturais. A exposición complétase con debuxos e fotografías que amplían o seu contido.

O venres 13 de marzo ás 19:30 h inaugúrase a exposición “Voluntades simultáneas” dos artistas ferroláns Sofía Piñeiro e Xabier Cano no Hotel Virxe da Cerca en Santiago de Compostela. A mostra enmárcase dentro do convenio expositivo desde 2011 entre Pousadas de Compostela e a coordinadora de exposicións Cristina Carballedo Penelas, que permite que artistas profesionais intervistan con obras contemporáneas nos nobles espazos do edificio do século XVIII.

Sofía Piñeiro (Ferrol, 1981) é licenciada en Belas Artes pola Universidade de Castilla-La Mancha e profesora de debuxo e pintura. O seu universo plástico mestura a revisión da poética do paisaxe e escenas costumbristas con trazos sarcásticos e infantís, utilizando cores vibrantes e escenarios que combinan fantasía e reflexión sobre a percepción da realidade.

Xabier Cano (Ferrol, 1984) é ilustrador freelance, pintor e arquitecto de interiores. Formouse en distintas técnicas pictóricas e, desde 2021, dedícase integramente á creación artística, fanzines e publicacións ilustradas. Ambos os artistas participaron recentemente en exposicións como “Neoterritorios” no Museo da Construcción Naval de Ferrol e estarán neste mesmo espazo este verán nunha mostra colectiva sobre o Camiño de Santiago e o eclipse de sol.

A través dunha coidada selección de retratos e historias persoais, Iguais baixo o sol ofrece unha aproximación humana ao impacto que o albinismo ten en miles de persoas. A exposición aborda o estigma social, o abandono e a violencia, así como as dificultades no acceso á saúde, á educación e ao emprego, ao tempo que destaca historias de resiliencia, liderado comunitario e iniciativas que xa están a transformar vidas. A mostra, incluída na Primavera Cultural da USC, nace da misión de Beyond Suncare, organización que traballa en países como Malawi, Uganda, Ruanda e a República Democrática do Congo para mellorar a protección e as condicións de vida das persoas con albinismo.

A Galería José Lorenzo inaugura a exposición Abstracción Atlántica, dedicada á arte abstracta galega das últimas décadas do século XX. A mostra reúne unha decena de obras de artistas como Xosé María Molezún, Silverio Rivas Caruncho, Antón Lamazares, Antón Goyanes ou Rafael Baixeras, vinculados a linguaxes sintéticas e expresivas que exploran o espazo, a materialidade e a memoria. A exposición poderá visitarse a partir do martes 17 de marzo.

Na Fundación Granell pódese visitar a exposición “Bonecas Ohinasama – Festa tradicional xaponesa Hinamatsuri”, do 18 de marzo ao 4 de abril. A mostra reúne unha colección exclusiva de bonecas Ohinasama e varios quimonos de nenas relacionados co Hinamatsuri, a tradicional celebración xaponesa tamén coñecida como Día das Bonecas ou Festival das Nenas.

Esta festividade, que en Japón se celebra cada 3 de marzo, está dedicada a desexar saúde, felicidade e un futuro próspero ás nenas da familia. As bonecas, que representan a membros da corte imperial e outras figuras simbólicas, colócanse en posicións concretas nun altar escalonado seguindo unha tradición centenaria que busca protexer e bendicir ás nenas. A exposición ofrece unha visión singular desta tradición cultural xaponesa a través da arte, o vestido tradicional e a simboloxía das bonecas.

A Cátedra Juana de Vega inaugura ‘Mulleres e comercio na Galicia, séculos XIX e XX’, unha exposición que reivindica o legado das mulleres como motor económico e social. O proxecto rescata a memoria das mulleres que, durante xeracións, sostiveron o abastecemento e o pulso económico das vilas e cidades galegas.

Ofrece unha ampla visión do papel feminino no comercio tradicional a través de paneis, fotografías históricas, documentos de arquivo, materiais sonoros e referencias literarias. O percorrido integra o traballo das vendedoras que aseguraban cada día o abastecemento urbano desde os mercados de abastos e prazas públicas; o dinamismo das vendedoras ambulantes e dos postos fixos que configuraron a paisaxe comercial das rúas; a vitalidade das feiras como grandes espazos de intercambio económico, socialización e tradición; e o avance das mulleres como titulares de negocios urbanos —desde mercerías e quincallerías ata sombrererías, bazares ou establecementos de distribución máis complexos— nun contexto no que o seu labor quedou con frecuencia invisibilizado.

Este diálogo entre pasado e presente complétase cunha mirada contemporánea ao comercio feminino, destacando a continuidade de negocios hoxe emblemáticos rexentados por mulleres que manteñen vivo un modelo baseado na proximidade, no coidado polo produto e nun tecido social que reforza a identidade das cidades e vilas galegas.

O Consorcio de Santiago organiza a exposición “A alma de Compostela: un percorrido en acuarela e fotografía” na Casa do Cabido (Praza de Praterías), que poderá visitarse de balde. 

A mostra forma parte do Proxecto Compostela, unha investigación visual do colectivo LUCET na que a práctica artística actúa como ferramenta de análise do territorio, da memoria e da experiencia urbana. Mediante a acuarela e a fotografía, os artistas ofrecen unha lectura da cidade como paisaxe cultural construída ao longo do tempo a partir da interacción entre espazo, historia e persoas.

A nova exposición no Auditorio de Galicia recupera o traballo fotográfico de Colita (Isabel Esteva, 1940-2023, Barcelona) publicado xunto con textos da escritora Maria Aurèlia Capmany (1918-1991, Barcelona) no libro Antifémina (1977), considerado o primeiro libro gráfico abertamente feminista da Transición.

A mostra reúne máis de 130 fotografías organizadas en dez seccións que exploran, con enfoque crítico e didáctico, a feminidade convencional e a vida das mulleres baixo o franquismo, abordando temas como traballo, relixión, marxinación, envelenamento e sexualidade, así como a experiencia de corpos empoderados, decorativos ou erosionados polo tempo.

Esta é a primeira vez que o libro se exhibe en formato expositivo, homenaxeando a Colita e reivindicando o papel destas dúas mulleres intelectuais. A exposición é unha coprodución de La Fábrica e o Círculo de Bellas Artes de Madrid e foi comisariada por Francesc Polop, quen recuperou e redeseñou o libro.

O Arquivo de Galicia inaugura a exposición Mulleres sobranceiras. Luísa Villalta. Música, palabra e compromiso, grazas á recente doazón do arquivo persoal da autora por parte da súa familia. Esta doazón converte ao Arquivo nunha das institucións de referencia para o estudo da figura de Luísa Villalta e permite achegar ao público a vida e obra dunha das intelectuais máis brillantes da súa xeración.

A mostra reúne máis de 60 pezas entre as que se atopan apuntes e borradores da súa obra, correspondencia con escritores e escritoras, así como folletos e programas de actos nos que participou. O percorrido expositivo permite descubrir as diferentes facetas dunha muller que destacou como música, escritora, tradutora e docente, e que practicou múltiples xéneros literarios: poesía, teatro, ensaio e xornalismo de opinión. En todas elas emerxe sempre a súa paixón, o seu compromiso e a súa mirada crítica e sensible.

Ademais, complétase coa exposición de algunhas das súas publicacións, procedentes da súa biblioteca persoal e do fondo da Biblioteca de Galicia, ofrecendo unha visión máis completa do seu legado intelectual e cultural.

A mostra está comisariada polos técnicos do Arquivo de Galicia Miguel López Sánchez e María del Mar García Miraz, e forma parte da iniciativa que desde 2016 o Arquivo desenvolve con motivo do Día Internacional da Muller: inauguracións de exposicións temporais que poñen en valor o papel das mulleres ao longo da historia.

Esta exposición é unha oportunidade única para mergullarse na vida, obra e compromiso de Luísa Villalta, e para recoñecer a importancia do seu legado na cultura galega e no pensamento contemporáneo

A exposición A natureza das cousas reúne unha selección de fotografías de Chema Madoz realizadas entre 1982 e a actualidade, nas que o artista dialoga coa natureza ou emprega elementos naturais. Madoz (Madrid, 1958), un dos creadores máis destacados da fotografía española contemporánea, é coñecido polas súas imaxes en branco e negro de inspiración surrealista. Comisariada por Oliva María Rubio e coorganizada con La Fábrica, a mostra inaugúrase o 26 de marzo na Sede Afundación de Santiago de Compostela e poderá visitarse ata o 29 de agosto.

Esta mostra acolle por primeira vez na galería a Alba Troiteiro, unha artista emerxente que encarna un espírito circense —vinculada co Circo Nove— enerxético e á vez fráxil, esencia que define toda a súa obra.

Alba Troiteiro (Soutomaior, 1988) traballa desde a linguaxe plástica, destacando o debuxo e a liña como forma de pensamento e expresión visual. A súa creación desenvolveuse en múltiples formatos —papel, muro, pel— sempre cunha mirada posta na emoción e na sensibilidade, sen perder a forza e a estrutura gráfica que a caracterizan. Na súa obra conflúen o íntimo e o simbólico, o corpo e o espazo, o artesanal e o contemporáneo. O xogo, o rito e a emoción convértense en linguaxes que se canalizan a través do trazo e da composición.

Actividade organizada en colaboración coa asociación PlaymoGalicia na que se exporán dioramas orixinais realizados con pezas desa marca de xoguete e que recrean diferentes escenarios e ambientes. Haberá catro dioramas: dous de 4 metros cadrados, un de 8 metros cadrados e un de 12 metros cadrados. Ademais, os días 18 e 19 de abril haberá unha feira comercial na que participarán varios expositores con produtos da marca Playmobil e un concurso de minidioramas.

Exposición Camelia, flor de Galicia. Do 2 ao 4 de abril, o Pazo Colexio de Fonseca acolle esta mostra que une a beleza da camelia coas cores e a tradición do traxe galego, ofrecendo un percorrido visual pola identidade cultural de Galicia.

A exposición contará con máis de 200 variedades desta flor emblemática, da man de 25 coleccionistas e entidades. A mostra combina a tradición botánica da camelia con elementos representativos do traxe tradicional galego, nun montaxe que incorpora, como novidade nesta VI edición, instalacións audiovisuais para enriquecer a experiencia do visitante.

Organiza: Turismo de Galicia
Colaboran: Sociedade Española da Camelia e Universidade de Santiago de Compostela

A Facultade de Filoloxía acolle a exposición A bordo, de Nuno Correia. A mostra toma como punto de partida o libro Lisboa – Libro de bordo, de José Cardoso Pires, para construír unha proposta de marcado carácter cinematográfico, íntima e reflexiva.

Sen afastarse do texto orixinal, o artista desenvolve un guión propio, afastándose dunha interpretación meramente ilustrativa para ofrecer unha visión persoal da cidade. Máis que unha ruta, a obra inspírase nun relato que percorre os espazos de memoria do escritor e o seu universo literario.

Comisariada por Carlos Carvalho, a mostra poderá visitarse ata o 31 de maio no segundo andar do centro.

A Galería LUISA PITA inaugura o próximo 9 de abril a exposición Aventura da mirada de Antón Patiño, que reúne 17 pinturas sobre tela realizadas entre 2023 e 2026. A mostra ofrece unha visión actual do seu traballo, no que continúa a súa investigación arredor do xesto, a materia e a construcción do espazo pictórico.

O título da exposición suxire un percorrido aberto en torno á percepción, onde a mirada non só observa, senón que se despraza, constrúe e activa o sentido da pintura.

Neste conxunto de obras, a pintura preséntase como un campo activo no que conviven enerxía xestual e estrutura. As teas articulan composicións dinámicas nas que a cor, lonxe dunha función meramente descritiva, actúa como elemento xerador de ritmo e espazo. A obra de Patiño sitúase así nun territorio onde o orgánico e o constructivo se relacionan en constante tensión.

A exposición inaugúrase nun momento especialmente relevante, coincidindo practicamente coa clausura da súa recente mostra Auga e Soño no Palexco (A Coruña), o que permite establecer un diálogo entre ambos proxectos e reforzar a visibilidade da súa produción máis recente.

Voces do Pacífico reúne máis de 200 obxectos procedentes das coleccións do British Museum, unha das máis relevantes de arte de Oceanía a nivel internacional. A exposición propón un achegamento ás culturas do Pacífico situando os seus pobos no centro do discurso expositivo, poñendo en valor tanto pezas históricas como un conxunto significativo de obras de artistas contemporáneos oceánicos que reinterpretan e manteñen vivas as tradicións ancestrais. 

A mostra estrutúrase en sete ámbitos temáticos que permiten afondar na diversidade cultural, artística e espiritual de Polinesia, Melanesia e Micronesia, abordando prácticas como o tecido, a danza, o tallado, a navegación ou as loitas polo territorio e os recursos.

Ao longo do percorrido, a exposición preséntase como un convite á reflexión e á acción, salientando a creatividade, a innovación e a resiliencia que caracterizan estas comunidades. Desde unha perspectiva contemporánea, o discurso establece unha conexión directa cos retos globais actuais, especialmente co impacto do cambio climático, que ameaza de forma crítica a supervivencia de moitas illas do Pacífico debido á subida do nivel do mar.

Deste xeito, Voces do Pacífico configúrase como un recoñecemento ás culturas oceánicas ancestrais como fonte de coñecemento fundamental para afrontar os desafíos medioambientais do presente.