A Fundación Eugenio Granell acolle a mostra, 'A Biblioteca de Eugenio Granell', unha exposición que funciona a modo de catálogo razoado da biblioteca persoal do singular artista, que compila toda unha vida de efervescencia intelectual e un universo de coñecemento.

Na biblioteca o riquísimo fondo bibliográfico ao que se engade o arquivo persoal de Granell, formado sobre todo por correspondencia, ademáis de fotografía, revistas, compilación de arquivos de prensa feitos polo artista e a súa muller Amparo Segarra, maquetas orixinais das creacións literarias de Eugenio Granell deseñadas por él... En definitiva unha ocasión única para completar o mundo persoal do intelectual e artista, onde a súa biblioteca é pedra angular para investigación sobre a súa obra plástica, periodística e literaria.

O acto de inauguración contará coa presenza do Presidente do Padroado da Fundación e Alcalde de Compostela Xosé A. Sánchez Bugallo, e do Conselleiro de Cultura da Xunta de Galicia Roberto Varela.

A  mostra dará a coñecer a inxente  biblioteca persoal de Granell, creada conxuntamente por Eugenio Granell e a súa dona Amparo Segarra. A proposta expositiva cartografía a base de volumes coidadosamente escollidos  pola comisaria, moitos dedicados, correspondencia pertencentes ao arquivo persoal do artista, a mais dunha escolla de artigos, revistas y fotografías. A comisaria brinda ao espectador as coordenadas para situarse no mapa de toda unha vida de coñecemento. A exposición ocupará a maior parte das salas do Pazo de Bendaña.

A montaxe complétase con cadros de Granell relacionados co mundo das letras. Haberá libros de e sobre Granell e, en palabras da comisaria, tamén  escritos dos seus bos amigos surrealistas Bretón, Duchamp, Péret  Lam... Outras salas mostrarán libros de literatura, surrealismo, política -sobre todo do P.O.U.M e da  Guerra Civil-, arte, e mesmo doutros temas que interesan ao artista como a alquimia, a filosofía, socioloxía e psiquiatría; na montaxe abrolla bibliografía sobre outros temas como a tauromaquia ou conquista do oeste norteamericano. En definitiva, todo un universo de intereses.

Co obxectivo de dar a coñecer o Plan Director da Catedral de Santiago, o Consorcio de Santiago organiza unha exposición divulgativa que pon en valor a importancia deste documento, que servirá de base para a posta en marcha dunha estrutura estable de restauración e mantemento para a Catedral de Santiago. A mostra, aloxada no Pazo de Xelmírez, inclúe paneis explicativos e maquetas sobre a investigación previa dende os primeiros debuxos da catedral do século XVII.

A mostra presenta unha maqueta da basílica realizada a partir dos planos dos alzados das súas diferentes fachadas. A Fundación Barrié colabora coa iniciativa e achega o material audiovisual que recrea de xeito virtual o Pórtico da Gloria, así como o son dos instrumentos do coro de anciáns do conxunto.

En plena era dixital, as máquinas de escribir pasaron a ser case reliquias que nos retrotraen a épocas máis románticas nas que literatos, guionistas, xornalistas ou oficinistas traballaban entre carretes de cinta, líquido corrector e o entrañable son que se producía ao teclear nas súas inseparables máquinas, cos dedos manchados de tinta. Agora, convidámosvos a reflexionar sobre cal foi o papel da máquina de escribir na configuración da nosa historia contemporánea e de como a súa evolución naceu da necesidade de comunicación do ser humano.

Comisarios: David Barro e Alfredo Sirvent
Organiza: Cidade da Cultura de Galicia

Esta exposición é unha homenaxe á radicalidade e eficiencia que achegou a máquina de escribir na aceleración do ritmo das comunicacións e as relacións sociais e que supuxo unha revolución para o mundo gráfico e profesional en xeral.

A Colección Sirvent, de onde provén este significativo legado que expomos, dispón dunhas 3.500 máquinas de escribir, das cales 2.500 están preparadas para o seu normal funcionamento grazas a unha restauración moi rigorosa. Para esta exposición seleccionáronse máis de 120 unidades que representan o máis destacado da historia universal das máquinas de escribir. A mostra complétase con algunhas intervencións site-specific de artistas contemporáneos, unha significativa selección de carteis publicitarios, caixas orixinais de cintas de escritura e outros instrumentos, tales como protectores de cheques, afialapis, fotografías e métodos curiosos de mecanografía.

Propomos un percorrido cronolóxico que comeza coa emblemática Sholes & Glidden (1873), coñecida mundialmente como The Typewriter. Foi a primeira máquina de escribir producida comercialmente e que traballaba unicamente con maiúsculas, unha ferramenta que se subministraba cunha mesa que nos lembra as das máquinas de coser, así como a súa primeira decoración. Outras como a Crandall-New Modell (1884) descóbrennos decoracións en ouro e nácara, e empregan un cilindro impresor en vertical.

Tamén atopamos teclados, anagramas e máquinas americanas con marca e teclado ruso, como a clásica Underwood n.º 5 (1901).

Curiosas son tamén outras máquinas como a alemá Thürey (1909), que se asemella a un instrumento musical e da que só se coñecen cinco en todo o mundo, porque foi de escasa fabricación; a Brooks (1887), que imprime de atrás cara a adiante; a Polygraph (1903), unha das máis buscadas por coleccionistas de todo o mundo e que en teclado curvo só se fabricou no modelo aquí presentado; a ODELL (1888), de base redonda, cuxo primeiro modelo que presentamos é o único que se fabricou con catro pés con forma de garra ou a Columbia (1885), que utilizou un sistema de espazado proporcional que establecía o espazo segundo o tamaño da letra.

Aquí encontramos máquinas de escribir normais, de escribir música, de taquigrafía (estenotipias), de escritura en braille, de escribir sobre superficies planas, de xoguete, de escritura encriptada para espías, de abecedario xaponés ou árabe, máquinas con símbolos da S.S. etc. Todo para entender, ilustrar e contextualizar a evolución do procedemento mecánico da escritura, partindo de que a máquina de escribir lles outorgou un carácter máis oficial e rigoroso aos escritos, ao tempo que supuxo tamén un paso importante para o ingreso masivo da muller no mundo laboral, como dactilógrafa.

A exposición complétase coa intervención de catro artistas contemporáneos: tres españois, Misha Bies Golas, Jorge Perianes e Ignacio Uriarte, e o portugués José Lourenço.

Typewriter. A historia escrita a máquina é, en definitiva, unha fascinante historia sobre a evolución do procedemento mecánico da escritura.

Un cento de gravados de Pablo Picasso chegan á Sede da Fundación Caixa Galicia de Santiago para quedarse ata o outono. A 'Suite Vollard', realizada para o marchante francés Ambroise Vollard entre 1930 e 1936, estivo máis corenta anos agochada nun banco parisino, e foi exhibida por primeira vez en 1979. Hoxe constitúe unha das series de impresións máis importantes da historia da arte, só comparable ás de Rembrandt e Goya.

As estampas con augaforte, augatinta, aguada, punta seca, buril ou rascador son dunha inusitada riqueza técnica e temática. As escenas beben da arte helénica e do seu potente erotismo: o obradoiro do artista póboase de minotauros, sátiros, deuses, heroes e faunos que encarnan as obsesións e os atormentados pasaxes de ternura, paixón e soidade da biografía sentimental e creativa de Picasso.

A Fundación Novacaixagalicia deseñou un programa de actividades paralelas para acompañar aos visitantes na xornada inaugural. De 12 a 14 e de 16 a 21.00 horas, o Servizo Didáctico da entidade xestionará un recinto habilitado especificamente no que se desenvolverá un obradoiro de estampado, aberto ao público, no que os afeccionados á arte poderán descubrir os segredos desta técnica artística e realizar os seus propios gravados. Ademais, reforzouse o programa de visitas guiadas, cun experto que desentrañará os numerosos segredos destas espectaculares obras ás 12.30, 17, 18.30 e 20 horas.

Os case cen gravados que se expoñen na antiga Casa Grande do Pozo compostelá foron executados entre setembro de 1930 e xuño de 1936 con técnicas moi diversas, como buril, punta seca, augaforte e augatinta ao azucre. O seu emprego de maneira inusual e sorprendente (Picasso aplicaba por exemplo os ácidos con pincel para conseguir estrañas veladuras, ou utilizaba liñas puras, moi simples) dotaron ás estampas dun “extraordinario naturalismo sensual”, segundo os organizadores da mostra.

O seu emprego de maneira inusual e sorprendente (Picasso aplicaba por exemplo os ácidos con pincel para conseguir estrañas veladuras, ou empregaba liñas puras, moi simples) dotaron as estampas dun “extraordinario naturalismo sensual”, segundo os organizadores da mostra.
No conxunto exposto agora pódense apreciar claramente catro temas (o obradoiro do escultor, o minotauro, Rembrandt e a batalla do amor) máis tres retratos de Ambroise Vollard, realizados en 1937 para completar o centenar de gravados.

Algunhas referencias teñen a súa orixe nun relato breve de Honoré de Balzac, titulado ‘Le Chef-d’œuvre inconnu’ (‘La obra maestra desconocida’, 1831), a lectura do cal impresionou fondamente a Picasso. Nel nárrase o esforzo dun pintor por atrapar a vida mesma a través da beleza feminina e formula premonitoriamente as orixes da arte moderna, da que Picasso vai ser un dos principais forxadores. 

As relacións entre arte e vida, encarnadas metaforicamente na relación entre o artista e a modelo, reflíctense claramente no texto de Balzac, pero Picasso, que tratou este tema tamén en cadros, debuxos e outras series de gravados dende 1914, non se limita aquí a realizar unhas meras ilustracións del senón que, servíndose deste mito moderno, entretece os acontecementos da súa propia vida coa práctica da arte.

Deste xeito, nestas pranchas podemos descubrir moitos trazos da biografía sentimental de Picasso: a súa ruptura matrimonial con Olga Koklova; os amores prohibidos con Marie Thérèse Walter, daquela menor de idade, para quen Picasso se converte en Pigmalión, ese mítico escultor cretense que modelou unha estatua tan fermosa que se namorou dela e pregou ao ceo que a dotase de vida e sensualidade; e, por último, a súa relación conflitiva con Dora Maar. Pero tamén se poden apreciar noutros destes gravados algúns dos temas iconográficos que van configurar o ‘Guernica’, traxedia contemporánea que afectou a Picasso moi persoalmente e que universalizaría no seu célebre cadro.

Pablo Picasso (Málaga, 1881 - Mougins, 1973) está universalmente considerado un dos xenios da arte de todos os tempos. O seu pai, pintor e profesor foi quen o iniciou no debuxo e na pintura. Instalado na Coruña dende 1891 (nomearan ao seu pai docente dun instituto local), en 1895 trasladouse coa súa familia a Barcelona, onde se rodeou dun grupo de artistas e literatos entre os que cabe citar os- pintores Ramón Casas e Santiago Rusiñol, cos que adoitaba reunirse no bar Els Quatre Gats.
Entre 1901 e 1904 Picasso alternou a súa residencia entre Madrid, Barcelona e París, mentres a súa pintura entrou na etapa denominada “período azul”, fortemente influída polo simbolismo. Na primavera de 1904 decidiu trasladarse definitivamente a París.

Na capital francesa trabou amizade, entre outros, cos poetas Guillaume Apollinaire e Max Jacob e co dramaturgo André Salmon; entrementres, a súa pintura experimentou unha nova evolución, caracterizada por unha paleta cromática tendente ás cores terra e rosa.

A finais de 1906 empezou a traballar nunha composición de gran formato que ía cambiar o curso da arte do século XX: Les Demoiselles d'Avignon (Las señoritas de Aviñón). Da súa estreita colaboración con Georges Braque xurdiu o cubismo, un estilo revolucionario que acabou co sistema tradicional de representación ilusionista do espazo, as consecuencias do cal chegan ata os nosos días. Ambos os dous artistas, partindo das ensinanzas de Cézanne, inventaron unha nova linguaxe baseada na fragmentación e a simultaneidade da representación da forma, na reinterpretación dos obxectos, cunha grande austeridade na cor (cubismo analítico) que foi facéndose paulatinamente máis abstracta (cubismo sintético).

Na segunda metade dos anos vinte, contaxiado polo ambiente surrealista, os personaxes das súas obras distorsiónanse e os seus temas fanse paulatinamente máis dramáticos. Aínda que participou na exposición surrealista de 1925, nunca se vinculou formalmente con ese grupo. Tras o bombardeo aéreo de Guernica, pintou unha gran pintura mural que presentou no pavillón da República Española na Exposición Universal de París de 1937.

Na década dos cincuenta realizou numerosas series sobre grandes obras clásicas da pintura, que reinterpretou a xeito de homenaxe. Picasso desenvolveu simultaneamente un importante labor como escultor, como ceramista e tamén gravador, demostrando en cada un destes campos a mesma forza creadora que se evidencia na súa pintura. Algúns das súas series de gravados cóntanse entre as máis importantes do século XX.

Miquel Navarro (Mislata, Valencia, 1945) celebra en 2012 unha traxectoria de corenta anos que o levou ao cumio como un dos grandes referentes da arte contemporánea española. Frisando este aniversario, temos o privilexio de presentar a súa serie 'Figuras para la batalla', realizada para a Cidade da Cultura.

Artista: Miquel Navarro
Organiza: Cidade da Cultura de Galicia

No seu percorrido polos espazos exteriores, os visitantes atopan vintecatro esculturas en aluminio mariñado macizo mecanizado duns tres metros e medio de altura. Son figuras que foron concibidas expresamente para a praza de la Cidade da Cultura, o que converte esta exposición nun evento exclusivo.

Se hai algo que fai singular a estas figuras é o aire impersoal do aluminio que replica na materia o ordenamento serial da trama urbana –un exército preparado para a batalla–. Esta organización contrasta co individualismo das pezas, cada unha lixeiramente distinta, que chama por unha identificación persoal coa figura humana de guerreiro, da que son forma estilizada.

A obra de Navarro lémbranos, dalgún xeito, os guerreiros de terracota de Xi’an, en China, considerados a oitava marabilla do mundo.

Se o artista valenciano experimenta co ordenamento de series urbanas compostas por figuras aliñadas creando tramas arquitectónicas, o conxunto de Xi’an, ao que agora lle rende homenaxe, recórdanos a intemporalidade desas mesmas formas artísticas, anteriores en máis de vinte séculos, que orbitan sobre os eixos civilizadores fundamentais da cidade, do grupo e do individuo.
 
Desta forma, Miquel Navarro ocupa os espazos abertos da Cidade da Cultura facendo unha vez máis gala do seu potente interese contextual, esforzándose en ligar esteticamente a escultura co espazo no que se recolle e adquire sentido.

A natureza estrutural da composición e materiais –totémica, xeral– e estas pequenas variacións de cada figura articulan localmente o sutil diálogo que emprenden aquí as esculturas de Miquel Navarro e a arquitectura de Peter Eisenman, responsable do deseño da Cidade da Cultura, como se propagase a continuidade que se produce a un nivel anterior entre a propia Cidade da Cultura e a paisaxe sobre a que se asenta.

A sede do Parlamento de Galicia acolle unha exposición retrospectiva sobre a orixe da institución e o autogoberno da Comunidade Autónoma que leva por título 'Aqueles primeiros anos (1981-1989)'. A mostra, de entrada libre e gratuíta, ofrece ao visitante unha visión plural sobre a etapa preautonómica e as dúas primeiras lexislaturas da Cámara lexislativa, explicando o nacemento e desenvolvemento a través dun percorrido documental, fotográfico e audiovisual.

Trátase de 24 paneis e un gran número de fotografías explicativas a través das cales o visitante pode efectuar un percorrido pola historia e as primeiras lexislaturas do Parlamento de Galicia.

Os visitantes que o desexen tamén poden efectuar unha visita guiada á sede do Parlamento de Galicia, concertando unha cita telefónica (981 55 13 00) ou a través da páxina web da institución: www.parlamentodegalicia.es

A exposición 'Cartografías silenciadas. Espacios de represión franquista', que organiza e produce a Universitat de València, en colaboración co Auditorio de Galicia e o Centro Cultural La Nau, pretende dar visibilidade aos espazos máis emblemáticos da represión franquista: campos de concentración, colonias penitenciarias militarizadas e espazos onde houbo fusilamentos masivos durante a Guerra Civil española e a posguerra. Cronoloxicamente, abrangue dende 1936-1962 e estas datas coinciden coa apertura e o peche destes espazos.

Esta mostra, que xira arredor de fotografías de espazos de represión e encarceramento franquista, é froito dun convenio de colaboración entre a Universitat de València e o Auditorio de Galicia, para a itinerancia da mostra e co-edición dun catálogo que conta coa aportación de textos de reputados profesionais en castelán, valenciano e galego. Ademais de no Auditorio de Galicia, a mostra estará tamén no Palau de la Virreina (Barcelona) e xa pasou polo Museo da Paz de Gernika (Bizcaia-Euskadi)

Chus Martínez Domínguez, comisaria para Galicia, deu forma a exposición sobre un proxecto posto en marcha e dirixido polo profesor e especialista en artes visuais Pep Benlloch (Valencia, 1950). No proxecto, Ana Teresa Ortega preséntanos un traballo de tres anos –de máis de 70 imaxes– onde a súa demostrada excelencia artística e expresiva únese a unha exhaustiva investigación en diversos arquivos poñendo en relevo a vertente documental que ten a fotografía. Cada imaxe recolle espazos e edificios que foron lugares de represión e encarceramento durante o franquismo onde a súa cámara entabla un diálogo non exento de tensión e forza dramática que tamén se transmite ao espectador sobre a carga histórica e tráxica que estes lugares acumularon.

É un traballo que supón un grao importante de compromiso por parte da artista que tivo acceso para as súas investigacións entre outros ao Archivo General Militar de Ávila, Archivo del Reino de Valencia, Archivo del Tibunal de Cuentas e a outros organismos que custodian documentos sobre a guerra civil. É polo tanto moi importante toda a información complementaria que acompaña as imaxes.

Ana Teresa Ortega (Alacante, 1952) é unha recoñecida artista visual que conta con obra en institucións e coleccións permanentes como a Colección Arco, o Instituto Valenciano de Arte Moderno (IVAM), o Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia (MNCARS), en coleccións de San Francisco, Los Ángeles ou Chicago, ou no CGAC, por nomear algúns.

Ata finais do mes de outubro, a Fundación Gonzalo Torrente Ballester acolle a exposición 'Francisco Asorey', unha mostra na que se poderán contemplar 14 pezas do afamado escultor pontevedrés, considerado como unha das figuras máis relevantes da renovación da arte escultórica española do século XX.

A exposición reúne 14 esculturas de Asorey, entre as que se inclúen algunhas das súas obras esenciais, caso das realizadas en madeira e policromadas, datadas nos anos 20 e principios dos 30. Como a importancia de Asorey non pode ser entendida sen repasar a súa obra monumental, para a exposición preparáronse 20 fotografías en gran formato e moito detalle de 5 dos seus monumentos máis importantes. Como complemento, a exposición mostra un conxunto de fotografías de Asorey e o seu taller, tomadas polo fotógrafo Ksdo.

O Centro Social Novacaixagalicia de Santiago (Praza de Cervantes, 17) acolle ata marzo de 2012 a mostra 'As corres do mar de Galicia', unha selección de medio centenar de sorprendentes fotografías realizadas por José Luis González ao longo da súa carreira como fotógrafo submarino.

'As corres do mar de Galicia' propón ao espectador un fascinante percorrido a toda cor polos exuberantes fondos mariños das costas galaicas, nos que conviven especies coñecidas popularmente, das que descubrimos novas facetas, e outras especies por coñecer. Unha boa oportunidade para redescubrir, a través do ollo artístico de José Luis González, a rica biodiversidade que existe no noso mundo submarino, e sensibilizar á sociedade en torno aos desafíos que se nos formulan en relación coa defensa e o benestar do noso mar e as nosas costas.
Este é un dos grandes obxectivos do Centro interactivo de Educación Ambiental de Novacaixagalicia, Naturnova, que busca dar a coñecer o noso ámbito e concienciarme da necesidade de preservalo. Dende o ano 2003, o Centro Naturnova, situado en Vigo, achega á cidadanía o noso medio e as curiosidades da natureza de forma lúdica, dinámica e participativa. O seu obxectivo é facer reflexionar o visitante sobre cal é o noso papel na conservación e mellora do noso ámbito e a importancia de evitar a súa degradación, analizando os problemas do noso planeta e fomentando a implicación dos cidadáns na busca de solucións.

O medio mariño ocupa un lugar relevante dentro dos módulos que integran Naturnova, xa que é un dos elementos fundamentais da identidade galega, tanto a nivel paisaxístico coma no ámbito económico.

Ao longo dos seus máis de 25 anos como fotógrafo do mundo subacuático de Galicia, o artista de orixe galega José Luis González acumulou importantes premios e recoñecementos ao seu labor profesional. No apartado internacional, recibiu a Medalla de Prata e o primeiro premio por Equipos no VII Campionato do Mundo de fotografía submariña de Noruega de 1998. Tamén foi galardoado na Bienal Europea de Fotografía submariña, no concurso fotográfico de National Geographic de 1995, no certame BC-BBG Wildlife de 1999, 2000 e 2001, e no IX Campionato do Mundo de Fotografía Submariña de Marsella de 2002. En canto aos galardóns nacionais, foi premiado no Campionato de España de fotografía submariña de 1993 e 1997, recibiu en 2002 a Medalla de Ouro ao Mérito Deportivo da Federación Española de Actividades Subacuáticas, e a Real Orde do Mérito Deportivo Medalla de Bronce Consello Superior de Deportes.

Ata finais do mes de outubro, a Fundación Granell acolle unha mostra dedicada á colaboración entre José Rubia Barcia e Granell na realización da obra literaria 'Umbral de sueños' na que se rende tributo ao que foi amigo de Granell durante toda a súa vida.

A exposición está formada polos dez debuxos realizados por Granell para ilustrar o libro de José Rubia Barcia, Umbral de sueños, e un apartado documental formado por diversos materiais como cartas, fotografías ou artigos de prensa.

O intercambio intelectual mantido entre Granell e Rubia Barcia foi frutífero e constante. A comisaria da exposición, Natalia Fernández Segarra, achega no seu discurso expositivo outro compoñente que enriquece a mostra, nas súas propias palabras: “Umbral de sueños” uniu a Granell, a Rubia Barcia e a Luis Buñuel. Este último era amigo de Barcia e eloxiou os debuxos que Granell creou como ilustracións. O diálogo entre os tres -se pode chamarse así- con motivo dos debuxos de Granell constitúe un interesante compoñente na vida dos tres persoeiros creativos do exilio español.

Máis dun cento de bonecos que protagonizaron algunhas das 46 produccións presentadas pola compañía Teatro Arbolé ao longo da súa extensa traxectoria, desde os primeiros monicreques que conserva, como “Max y Moritz” (1984), aos das montaxes máis actuais: “El poeta y Platero”, “Don Quijote en la graciosa aventura del titerero” ou “El libro de los gorriones”.

Unha parte moi importante desta mostra está constituída polo material (monicreques, escenografías, cadernos didácticos…) pertencentes aos espectáculos creados por Teatro Arbolé para as quince campañas “La Escuela va al teatro” que organizou para toda España e que collleitaron unha cifra que se aproxima ao millón de espectadores nestes últimos quince anos.

Na mostra están presentes tamén os retablos de célebres obras como “Se busca lobo para Caperucita”, “Los ibeyis y el diablo" ou “Los títeres de cachiporra”. Non falta a esta cita Pelegrín nas súas múltiples versións, desde o primeiro boneco orixinal, que xa ten 27 anos, ata as súas formas más recentes. Tamén acudiron a esta mostra os personaxes de “Goya, el último disparate”, “El caballero negro” ou “Pelegrín y los piratas”.

Con esta exposición, que reúne diversas técnicas do mundo do títere, Arbolé pretende activar a memoria das súas tres décadas de existencia. Quere lembrar ás personas e aos personaxes que rodearon este marabilloso mundo do teatro para títeres, e ter presente a viaxe e todas as súas etapas, desde as máis tradicionais ata as máis vangardistas.

A artista polaca Natalia Stachon abre a nova tempada da galería compostelá SCQ presentando, ata mediados do mes de novembro, unha recompilación dos seus últimos traballos co título de 'Area Load'.

Ao pasear por unha obra parada, temos a sensación de estar a pasear por un momento suspendido no tempo, por unha paisaxe estraña, onde eventualmente nace a pregunta: o que vemos está sendo construído ou destruído? A desolación reina e parece que todo (a excepción de nós mesmos), deixou de moverse. Da presenza humana, soamente quedan os materiais abandonados, apoiados en paredes ou suxeitos por cordas, nun delicado e aparente fráxil equilibrio. Agardando o momento no que algunha man de novo os vaia coller e cambiar o seu aspecto por algo novo e incerto.
Así entran o Tempo e o Espazo na obra de Stachon: un momento de transición é capturado como o seria nunha fotografía e invita o espectador a transitar por un lugar en proceso de transformación. Os espazos que crea non son espazos doadamente penetrables, non é algo simple familiarizarnos con eles. Todo o contrario, é distantes e fálannos de algo que está a punto de acontecer, ou que quizais acontecese xa, e todo o que nos queda é os restos de algo que pasou. A inspiración profunda antes do mergullo ou o suspiro despois do furacán? Quizais sexa un pouco dos dous, unha vez que a limpeza das obras que podemos apreciar nesta exposición é case impoluta, pura, e, non obstante, as series de papeis que propón (SHEER RANGE e CONTAINER) contrarían esta limpeza e aluden a algo que foi. Para ilustrar isto hai que pensar na obra DRIFT, instalada na entrada da galería, que consiste nun grupo de tubos de plexiglás que flota suavemente no aire, suxeitos por unha corda de tensión, cuxo aspecto é irreprochable. E, en contraste, os papeis a lapis que nos chaman ao fondo - SHEER RANGE -, móstrannos valos retorcidos e absolutamente destruídas.

A coidada selección de materiais, reflicte a busca de luminosidade que tamén preocupa á artista, pranchas de plexiglás apoiadas nunha parede coma se fosen táboas transparentes (AT STAKE), cheas de luz e cores escondidas. Tamén, pranchas de cobre, perfectamente pulidas, aparentemente abandonadas nun carro de madeira (BLINDING 03) - pero que realmente están colocadas cunha precisión digna dos máis dilixentes minoristas. Reflexos e brillos escrupulosamente situados por unha artista que pretende desorientarnos no noso percorrido e re-orientarnos por un camiño alternativo que soubo crear, alterando o espazo físico, mental e emocional da galería.

Ata comezos do mes de novembro, a galería Trinta organiza unha mostra do artista Juan Hidalgo na que se poderá contemplar unha selección dos seus traballos máis recentes.

"a arte é como estar na casa un domingo pola mañá con sandalias, camiseta e calzóns
é o paraíso perdido de Milton, a idade da inocencia
é o penetrante aroma das xestas brancas, rosas e azuis dos cumios canarios
é o láser que todo o atravesa
é a bomba atómica do ser
é o orgasmo continuo da intelixencia
é a cotra dun pé que non se lavou xamais
é o perfume das feces fecais dos mortos
é a arte que toma a mellor parte
é... "

Novacaixagalicia acolle ata finais do mes de novembro a mostra 'Faces do país. O retrato en Galicia 1890-1950', un proxecto comisariado por Carlos López Bernárdez que marca o inicio da programación expositiva de outono da entidade. A mostra inclúe obras de artistas tan destacados como Sotomayor, Corredoyra, Castelao, Julia Minguillón, Laxeiro, Maruja Mallo ou Colmeiro, entre outros.

Moitas das principais institucións museísticas galegas -coma a Fundación Laxeiro, o Museo de Belas Artes da Coruña, a Fundación María José Jove, o CSIC ou o Museo de Pontevedra, entre outras- colaboran na produción dunha mostra moi ambiciosa na que participan tamén coleccionistas e institucións privadas.

Primeiro en Santiago e logo, a finais de ano, en Pontevedra, esta mostra vaise achegar a un xénero que tradicionalmente tiña unha función moi definida, como representación do poder político ou como recoñecemento da posición social do retratado.
Esta finalidade, especialmente dende que a burguesía comeza a súa hexemonía como clase social e, sobre todo, dende a invención e xeneralización da fotografía, a mediados do século XIX, comeza a se matizar ata que no século XX, coa transformación da arte desde as vangardas históricas, o retrato convértese tamén nun campo para a experimentación, para a construción do estilo do artista.

A escolma feita polo comisario arrinca coas diversas orientacións estéticas do último terzo do século XIX e comezos do XX, entre as que destacan o realismo, o naturalismo, o simbolismo, o rexionalismo, o realismo social ou o movemento dos Novos, entre outros.

Se a visión persoal do artista se ten manifestado sempre, dunha ou doutra forma, na reprodución de calquera modelo, a evolución da arte do século XX fixo desta subxectividade un elemento central da representación retratística, unha análise case inédita que supón unha das grandes achegas do proxecto ao estudo da arte galega. Alén diso, o retrato serve tamén para evidenciar o contexto social e cultural da Galicia destas décadas, que ten un fiel reflexo na obra plástica dos artistas incluídos nesta mostra, moitos deles actores protagonistas da vida artística do seu tempo.

A Igrexa da Universidade acolle ata o 25 de outubro unha escolma da colección de arte contemporánea da empresa de artes gráficas compostelá LITONOR, comisariada por Mercedes Rozas.

Durante o mes de outubro, a Pulpería Estanco acolle unha exposición con obras do artista Carlos Botana seleccionadas expresamente para esta mostra.

O artista Julio Sanjurjo presenta a súa última colección de oleo 'Miradas al mar' no espazo dedicado a pintura no hotel Virxe da Cerca. Trátase dunha serie de óleos cuxo nexo común é a temática paisaxística e mariñeira.

Julio Sanjurjo (A Coruña 1958) é licenciado en Belas Artes, leva máis de trinta anos desenvolvendo o seu labor creativo que en algun momento compaxinou coa docencia.

A Igrexa de San Domingos de Bonaval acolle a exposición conmemorativa do 800 Aniversario da Catedral de Santiago, 'Cerimonial, festa e liturxia na Catedral de Santiago', unha mostra que reúne boa parte dos tesouros da Catedral, relacionados co culto ao Apóstolo e ás diferentes celebracións litúrxicas que teñen como escenario a basílica xacobea.

Con pezas procedentes do Museo e Arquivo da Catedral de Santiago e a colaboración dos Museos das Peregrinacións e de Santiago, de León ou dos Camiños de Astorga, entre outros, a mostra realiza un percorrido polo cerimonial compostelán, desde as orixes do Locus Sancti Iacobi ata a actualidade, pasando polo renacemento e os esplendores do barroco.

Tamén haberá un lugar especial para o cerimonial no Camiño de Santiago: a saída do peregrino, o cerimonial de despedida, o encontro no camiño co milagre, as reliquias, os monxes, centros de hospitalidade, a praza do paraíso en Compostela e a propia Catedral, símbolo da Xerusalén Celeste, escenificando no abrazo ao Apóstolo, a vixilia ante o altar maior, a visita a outras reliquias da Basílica Xacobea ou a doazón de exvotos.

No acto de inauguración estarán presentes Xerardo Conde Roa, Alcalde e Presidente do Consorcio de Santiago, José María Díaz Fernández, Deán da Catedral de Santiago, Xosé Manuel Villanueva Prieto, Xerente do Consorcio de Santiago e Ramón Yzquierdo Peiró, Director do Museo da Catedral e Comisario da Exposición.

• Organiza: Consorcio de Santiago / Cabido da Catedral
• Comisarios: José María Díaz Fernández / Ramón Yzquierdo Peiró

Ata finais do mes de outubro, a Biblioteca Pública Ánxel Casal acolle unha exposición de fotografías do Camiño de Santiago realizadas polo artista Andreas Scheunig.

Lugar: Salón de Actos e Hall, no horario de apertura da biblioteca

La galería José Lorenzo inicia la temporada con una exposición que reúne obras de los más importantes artistas gallegos de los últimos 200 años. En la muestra colectiva se podrán contemplar obras de Luis Seoane, Isaac Díaz Pardo, Maruja Mallo o Laxeiro, entre otros grandes artistas.

Una muestra colectiva, en el espacio de la praza do Toural, constituye el punto de partida para la nueva temporada de la galería José Lorenzo. Obras de los más importantes artistas gallegos de los últimos 200 años estarán presentes en la exposición. De Ovidio Murguía a Urbano Lugrís y de Germán Taibo a Laxeiro. La muestra se podrá visitar hasta finales de noviembre. La entrada es gratuita.

Las piezas se hallan repartidas entre las diferentes salas de la galería. La sala 1 está dedicada, principalmente, a la obra de Isaac Díaz Pardo, con óleos comprendidos entre los años 40 y la década de los 60 del siglo XX. Complementan esos cuadros dos esculturas de Acisclo Manzano, con sus características ondulaciones de anatomías sugeridas.

En la sala 2 estarán expuestas obras de importantes figuras de la vanguardia histórica gallega. En los diferentes lienzos se puede apreciar el esquematismo de Luis Seoane, la sensualidad poética de Maruja Mallo y el costumbrismo colorista de Manuel Colmeiro. Acompañan a estos clásicos las esculturas de Álvaro de la Vega, que exhalan una contenida tensión entre la naturaleza y la técnica.

Grandes obras de pintores gallegos del siglo XIX y principios del XX figuran en la sala 3 de la galería. Cabe destacar, entre otros, a Serafín Avendaño, pintor realista que anticipa el impresionismo, y a Ovidio Murguía, paisajista conciso y elegante, pero con atisbos románticos. Tampoco hay que olvidar un retrato realizado por Francisco Llorens, ni un desnudo de Germán Taibo, que constituye un ejercicio de captación de cromatismos y texturas. De los confines del novecientos también es el compostelano Juan Luis, de quien se exhibe una pintura alegre, de exultante colorismo. En esta misma sala, entrados ya en el siglo XX, sobresalen dos magníficos lienzos costumbristas de Laxeiro, que con su aspecto sólido y abigarrado enlazan perfectamente con una obra de Manuel Torres. Completa la sala un espléndido mural de Urbano Lugrís. Se trata de una escena marinera, vacía de personajes y cargada de poesía.

Otros dos murales de Urbano Lugrís dan acceso al jardín de escultura. Sobresalen allí las piezas de Manuel Buciños centradas, como es habitual en él, en estilizadas figuras humanas de pervivencia clásica. Una gargantuesca figura masculina de Ramón Conde insiste en la revisión de la escultura antropomorfa. Finalmente, con el Xoán Piñeiro más abstracto, también en el jardín, se pone punto y final al recorrido artístico por la galería José Lorenzo.

La cantidad de obra que alberga la exposición colectiva de la galería José Lorenzo, donde se encuentran los más importantes nombres del arte gallego contemporáneo, cumple una función didáctica. La muestra constituye, para el visitante, una síntesis de lo que ha sido la plástica gallega durante los últimos 200 años. Tanto en pintura como en escultura. Por ello, todo aquel que tenga interés de conocer los grandes artistas de Galicia tiene una cita obligada en la praza do Toural de Santiago de Compostela.

Ata finais do mes de outubro, o Colexio de Fonseca acolle unha exposición do artista portugués André Guedes comisariada por alumnos da IV edición do Máster en Arte, Museoloxía e Crítica Contemporáneas da USC. 'Hoxe comenzamos a falar' é unha frase aberta, extraída das recentes protestas en Oporto, proferida na Praça dos Aliados, en portugués, 'Hoje Começamos a Falar'. A mostra ten un carácter performativo/teatral na que diariamente un grupo de actores interpretarán textos nunha escenografía creada polo artista.

Actores: Aula de teatro da USC
Produción: Universidade de Santiago de Compostela, coa colaboración da Consellería de Cultura e Turismo, Xunta de Galicia.

A partir das características pre-existentes das salas de exposición do Pazo de Fonseca (o Salón Artesoado e a capela gótica, lugares orixinalmente destinados á oratoria), André Guedes proponnos unha exposición de carácter performativo/teatral na que diariamente un grupo de actores interpretarán textos nunha escenografía creada polo artista.

A mostra concíbese en dúas partes. Unha delas é ‘teatral’ -os eventos que terán lugar xoves, venres e sábados-, na que cada un dos actores deberá memorizar e interpretar 1 dos 8 textos seleccionados (de autores como VOLTAIRE + MARINETTI + PICABIA + TUIAVII DE TIAVEA + HUGO VON HOFMANNSTHAL + WIR SIND HELDEN + THOREAU). A outra parte é un ‘teatro de obxectos’ que funciona independentemente, e que consistirá nunha selección dos fondos da Aula de Teatro que se expoñerán no espazo –sobre tarimas– e que utilizarán os actores. Estes obxectos, unha selección do artista en relación con cada un dos textos, estarán acompañados de información escrita sobre a súa historia coa intención de cruzar a memoria dos obxectos coa dos novos textos para os que son empregados.

Ata finais de ano, San Martiño Pinario acolle unha exposición que repasa os fitos alcanzados ao longo dos vinte anos de existencia da S.A. de Xestión do Plan Xacobeo.

A galería de arte Espacio48 presenta a exposición “Proscenio” do artista Xurxo Martiño, que permanecerá aberta ata o 9 de Decembro do presente ano.

Xurxo Martiño (Vimianzo, A Coruña. 1964) conta cunha longa traxectoria de exposicións tanto individuais como colectivas, así como numerosos premios. En 1988 recibe o Premio no Certame de Arte Xove de Vigo; en 1991 outórganlle un Premio-adquisición no II Certame de Artes Plásticas Isaac Díaz Pardo; en 1994 consegue o Primeiro premio no I Certame de Artes Plásticas José Malvar para Novos Valores; en 1996 volve ser galardoado cun Premio-adquisición no IV Certame de Artes Plásticas Isaac Díaz Pardo e en 1996 entréganlle o Primeiro premio no 13 Certame de Pintura do Concello de Cambre. Á súa vez, participou en diversas feiras como ARCO e Espacio Atlántico, e a súa obra está en importantes coleccións, por exemplo na Colección Novacaixagalicia, no Consello de Contas de Galicia ou na do Concello de Santiago, entre outras.
Xurxo Martiño expón na Galería Espacio48 a súa obra máis recente, formada por pezas de pequeno e mediano formato, onde volve sobre a súa habitual temática, a da paisaxe arquitectónica, aínda que reinventándoa. Deste xeito, introduce novos elementos técnicos e formais, renovando a súa maneira de proceder, con cores cada vez máis claras, xogando co contraste do branco e o negro, pero ao mesmo tempo empregando o contrario nalgúns casos, múltiples e brillantes cores, volvendo xerar o efecto mosaico tan característico da súa obra dos últimos tempos.
Por outra banda, cada vez atopamos máis “intromisións” na súa pintura, aparecendo elementos inusuais como grandes perforacións, números en relevo e cableados diversos. Estes novos elementos que van xurdindo nas súas obras outórganlle ao espectador a capacidade momentánea de atravesar a superficie para escudriñar entre bastidores, ou máis ben -tal e como recolle o título da mostra-, observar dende o proscenio, un punto intermedio pero próximo e inmediato, tan preto do esceario que permite apreciar todos os detalles da obra. Un lugar aberto que ao mesmo tempo serve de marco que rodea a escea e convida a traspasala, como unha especie de porta ou de xanela, que á súa vez estaría en consonancia coa realidade que adopta representar Martiño: portas, xanelas, escaleiras e edificios con historias que contar.
É, por tanto, unha nova invitación a participar no diálogo de ausencias e presenzas que retrata e ademais permite rebuscar no transfondo dos cadros dun artista sempre tan interesado en mostrar o que hai debaixo da superficie pintada.

A Zona C inaugura 'Cal e canto', unha acción artística que plantexa o estado de reflexión dunha persoa doente tras a morte dalguén moi cercano. A acción consiste en ir pintando o chan, dun xeito calmado e íntimo que vai entretexendo os pensamentos. Unha instalación que queda como residuo da acción que se desenvolve no acto de apertura que se celebrará o venres 21 ás 20 h.

A performer vestida con atavio negro de corte clásico percorre a estancia, no seu peito leva unha videocámara incorporada que filma e reproduce nunha pantalla, e en tempo real, o que acontece: A saia alóngase e vai cubrindo a estancia cun velo negro, a cámara será a que desde o seu peito rexistre a acción das súas mans. A artista disponse a manchar trapos unha e outra vez en palanganas cheas de tinte, e avanza aos poucos debuxando o chan mentras borra cos seus xeonllos o traballo feito.

O vídeo será rexistro e tamén testemuño da acción. A sala é tomada por metros de puntillas e volantes que debuxan a arquitectura da estancia.

Batbirulau é un colectivo, creado en Compostela no ano 2007, que traballa sobre ideas que comezan a forxarse en paredes cheas de papeluchos inservibles aínda que vitais para poñer cada idea individual ao servizo dunha idea común que se consagra ao traballo en equipo.

Ata comezos do mes de novembro, a Asociación de Artes A Travesa acolle unha exposición de pintura do artista galego Deli Sánchez, unha mostra que ten como tema principal as paisaxes de Galicia.

Duranta unha semana, a Galería Caroní da Fundación Araguaney organiza unha exposición cos carteis candidatos a ser a imaxe do Festival Amal 2011.

O Centro Social Novacaixagalicia da Praza de Cervantes ofrece un servizo gratuíto de visitas guiadas ás diversas exposicións que acolle na súa sede.

Dende o departamento de didáctica organizan un percorrido guiado polas seguintes mostras:

-XI Bienal de gravado Novacaixagalicia: ata o 19 de xuño. Arte/gravado.
A exposición amosa a selección dos mellores traballos presentados a esta décimo primeira convocatoria da Bienal de Gravado Novacaixagalicia, incluídos os premiados, á que se presentaron un total de 614 artistas, procedentes de 62 países diferentes.
O gravado é unha técnica antiga que, na actualidade, amosa as pegadas da modernidade. A visita guiada á exposición resultará esclarecedora para coñecer a súa orixe, a súa evolución e a dificultade que entraña esta disciplina, á vista dun grande abano de obras de gran calidade.

-Ríos de Galicia. Tesouros de Vida: ata o 11 de setembro. Fotográfica/científica.
50 instantáneas realizadas polo prestixioso fotógrafo submariño José Luís González ao longo de 15 anos de traballo. Amósanse imaxes abraiantes que reflicten o bulir da vida que se agocha no silencioso interior dos fermosos ríos galegos e de recónditas paraxes da xeografía da nosa comunidade.
Na visita guiada tamén teremos a oportunidade de visionar o documental Augas vivas de Galicia de 33 minutos de duración e que complementa dun xeito fantástico a mostra fotográfica.

-Espazo Colección de Arte Novacaixagalicia: Permanente. Arte/pintura e escultura.
Pintura, escultura, fotografía... Villaamil, Laxeiro, Leopoldo Nóvoa, Perianes... Técnicas diversas, senlleiros artistas e obras destacadas, nun completo e apaixonante percorrido xeral pola arte galega dende o século XIX ata os nosos días.
Grazas á calidade da Colección Novacaixagalicia, é doado comprender a evolución dos estilos entendidos como testemuñas dun tempo, froito dunha sociedade que cambia e que evoluciona. As obras amosan os ideais estéticos de cada etapa, os acontecementos históricos, as secuelas da guerra, a emigración, os cambios na sociedade galega contemporánea, as crenzas e os costumes populares, os avances tecnolóxicos, etc.

O servizo de visitas guiadas é gratuíto. O grupo mínimo é de 12 persoas e o máximo de 30 (pódense reservar varias exposicións e varios horarios dependendo do grande que sexa o grupo). As reservas faranse por orde de inscripción telefónica no 902 922 461.

A organización do 800 Aniversario da Catedral de Santiago pon en marcha o programa de visitas guiadas á exposición 'Cerimonial, festa e liturxia na Catedral de Santiago', ubicada no igrexa de Bonaval. Estas visitas guiadas pódense concertar nos teléfonos 685860773 e 685860772 ou no enderezo electrónico info@tesourosnovos.com. O programa diríxese aos colexios e centros educativos, así como asociacións e colectivos da cidade.

Este programa de visitas quere axudar ao visitante a comprender mellor o significado da extenso e orixinal cerimonial que ten como escenario a Catedral de Santiago, non só nas grandes solemnidades, senón tamén na vida litúrxica cotiá e na tradición das peregrinacións ao longo da historia.

A mostra reúne un bo número de pezas procedentes do tesouro da basílica xacobea, todas elas testemuñas da importancia deste espazo como santuario apostólico e como meta do máis importante camiño de peregrinación en Europa. A través dunha orixinal distribución de espazos recreados no interior da igrexa de Bonaval, a exposición convértese nunha viaxe no tempo dividida en varias secuencias. Comeza o percorrido cunha representación de ofrendas que personaxes ilustres e peregrinos de todos os lugares trouxeron ata Compostela e que hoxe forman parte da vida cotiá da Catedral, un día a día representado na segunda das estancias, na que se expoñen vestiduras, libros e obxectos litúrxicos que aínda hoxe se poden ver nalgunha solemnidade. O Botafumeiro saúda na terceira parte do percorrido, no que se fai referencia aos ritos que na Catedral se desenvolven dende tempos inmemoriais: o abrazo ao Apóstolo, a visita ao sartego, a apertura da Porta Santa; e os outros ritos, os do Camiño e os dos peregrinos. Continúa a exposición repasando a historia da sede metropolitana de Santiago a partir dos seus prelados, en especial dos arcebispos e do cabido catedralicio.

A relación entre Santiago e os Papas e coa monarquía española é o eixo dun novo espazo. E por último, dous apartados permitirán adentrarse na festa e na música da Catedral: os Anos Santos, as festas do Apóstolo cos seus fogos e os mestres de capela que fixeron da basílica xacobea un dos principais centros difusores de cultura ao longo dos séculos.

A exposición está organizada polo Consorcio de Santiago e polo Cabido da Catedral e conta como comisarios co Deán da Catedral, José María Díaz, e co director do Museo da Catedral, Ramón Yzquierdo Peiró.

A Biblioteca Pública de Santiago Ánxel Casal sae á rúa durante todos os sábados de setembro e outubro. Os composteláns poderán coñecer a colección da Biblioteca a través dunha pequena representación dos seus fondos constituída por libros, revistas e audiovisuais. O público terá a oportunidade de consultar estes materiais e obter información sobre os servizos que ofrece a biblioteca: préstamo, actividades culturais (contacontos, monicreques, concertos, presentacións de libros...), clubs de lectura, "biblioteca accesible", consulta de internet, préstamo de portátiles, de e-readers e de e-books, etc.

Esta pequena mostra irá acompañada da proxección dun vídeo explicativo sobre as instalacións, servizos e organización da biblioteca. Nos propios postos se facilitarán os trámites ás persoas interesadas en facerse socias: tan só terán que cubrir un impreso de inscrición e o persoal da biblioteca destinado durante estes días na rúa faralles unha fotografía tamaño carné nese mesmo intre. Os novos lectores recibirán a tarxeta por correo postal no seu domicilio.

Postos e horarios:
- Praza de Abastos: Por primeira vez a Biblioteca Pública de Santiago estará presente neste espazo cunha actividade que, baixo a denominación de "Bibliomercado", quere achegar os seus servizos e a súa colección a todos os composteláns que fagan as súas compras nesta emblemática praza de abastos.
Horario: Todos os sábados de setembro e outubro de 8.30 a 14.00 h.
- Praza Cervantes: Como en anos anteriores, a Biblioteca Pública de Santiago súmase a
esta iniciativa da Libraría Couceiro que busca a promoción da lectura, obxectivo compartido polo sector libreiro e as bibliotecas públicas.
Horario: Todos os sábados de setembro de 10.30 a 14.00 h.

Entre os profesores que impartirán os cursos atópase o recoñecido chef  Xosé Torres Cannas, cuxo restaurante Pepe Vieira conta cunha Estrela Michelín. El e o seu equipo encargaranse de tres obradoiros: ‘As masas con Pepe Vieira’, ‘Curso sobre frituras con Pepe Vieira’ e ‘Pequenas lambetadas con Pepe Vieira’.

A oferta complétase con obradoiros prácticos que serán dirixidos por unha gran profesional na arte dos fogóns, Marián Rodríguez Piñeiro. As súas propostas abarcan áreas tan diversas como a cociña vexetariana, a oriental ou os menús de Nadal. Ademais, están previstas dúas convocatorias dun obradoiro pensado para iniciarse nas artes culinarias e tamén haberá dúas oportunidades para os que estean interesados en introducirse no mundo da cociña creativa: ‘Cociñando delicias creativas con produto galego’ e ‘Cociña gourmet con ingredientes do día a día’.
Xunto cos obradoiros de cociña convocaranse varios cursos de cata de viños, que se desenvolverán baixo a dirección de Xoán Cannas, sumiller do restaurante Pepe Vieira, e o seu equipo. As propostas preséntanse baixo nomes suxestivos como ‘Claves para comprender o mundo do viño’ ou ‘A volta ao mundo en 80 viños, a volta ao viño nos seus 80 mundos’, que agrupa tres xornadas independentes nas que se viaxará a Borgoña, Burdeos e Champagne. A novidade para este outono será o taller de ‘Iniciación á cata de cervexas’.

** PROGRAMA OUTUBRO

- Pratos deliciosos de cociña vexetariana – 70 €
Luns 3, 10, 17 e 24 de outubro, de 17.00 a 19.00 horas
Receitas: ensalada variada de pasta con tofu, champiñóns e granada; berenxenas ao forno recheas ao estilo italiano; crema de cenoria, pataca e cabaciño con paliños de sésamo; rissotto de espinacas con noces e grana padano; wok de verduras ao curry suave con pasta oriental; roliños de paté de olivas con salsa de pemento; hamburguesas vexetais de espinacas e noces; tortiña semiintegral de mazá e crocante de améndoa.

- Cociñando sushi creativo – 70 €
Luns 3, 10, 17 e 24 de outubro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: roliños de salmón afumado, aguacate e queixo de untar; roliños california de cangrexo cuberto de falso caviar e ovas de salmón; roliño tempurizado de teriyaki de polo e shiitakes; roliño sen arroz tempurizado de salmón, cangrexo e aguacate con salsa de anguía; roliños california arco da vella, de aguacate, salmón e xamón serrano; roliños con ventresca de bonito, pementos asados e maionesa de wasabi; roliños de udon, lagostinos e verduras son salsa yakisoba; roliños sen arroz mini tempurizados de salmón fresco e mango con chutney.

- A volta ao mundo en 80 viños. A volta ao viño nos seus 80 mundos – Borgoña – 25 €
Martes 11 de outubro, de 20.30 a 22.00 horas
Viaxe por esta zona vitivinícola cuxos caldos están considerados entre os mellores do mundo. O traxecto inclúe paradas en Madame Leflaive, Meo Camuzet, Aubert de Villaine, Morey Coffinet, Jean Clude Bessin, Lechenaut…

- Claves para comprender o mundo do viño – 95 €
Mércores 5, 19 e 26 de outubro e 2 de novembro, de 19.30 a 22.30 horas

- Curso de masas con Pepe Vieira – 95 €
Mércores 5, 19 e 26 de outubro e 2 de novembro, de 20.30 a 22.30 horas
Masa de coca, masa para pizza, plum cakes, pan de especias, masa de empanada, filloas caseiras e tortiñas.

- Cociñando delicias creativas con produtos galegos – 70 €
Xoves 6, 13, 20 e 27 de outubro, de 17.00 a 19.00 horas
Receitas: tartar de polvo á feira con pataca e salsa de pementón; empanada hojaldrada con recheo de centola; revolto de grelos con bacallau e sal de xamón; arroz negro cremoso con choco na súa tinta con tella de grelos; carrilleiras ao viño con salsa de queixo afumado San Simón; torta tatin de mirabeles, noces e mel; rissotto de lagostinos e zamburiñas ao albariño; tiramisú versión bica galega e licor café.

- Aprendendo a cociñar – 60 €
Xoves 6, 13, 20 e 27 de octubre, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: champiñóns á crema con taquiños de xamón; tortilla caseira de patacas; revolto de lagostinos e espárragos trigueiros; empanada hojaldrada de carne, ovo e olivas; ensalada fresca de pasta rechea e setas; pescada en salsa verde con lagostinos; verduras con polo salteadas ao wok; torta tipo brownie con salsa de chocolate.

** PROGRAMA NOVEMBRO

- Cociña gourmet con ingredientes do día a día – 70 €
Luns 7, 14, 21 e 28 de novembro, de 17.00 a 19.00 horas
Receitas: tostas de paté de sardiñas e cebola caramelizada con balsámico de Módena; pementos de piquillo recheos de bechamel de atún e champiñóns ao forno; espárragos crocantes recheos de paté con salsa á pementa; quiche de cebola, mazá e touciño deshidratado; tortilla de espaguetes á carbonara; crepes con chocolate negro e crema tipo stracciatella; empanadillas triangulares de zamburiñas de lata en salsa de vieira; pastel de pataca, grelos de bote e ovo con salsa choriceira picante.

- Cociñando sushi creativo – 70 €
Luns 7, 14, 21 e 28 de novembro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: roliños de salmón afumado, aguacate e queixo de untar; roliños california de cangrexo cuberto de falso caviar e ovas de salmón; roliño tempurizado de teriyaki de polo e shiitakes; roliño sen arroz tempurizado de salmón, cangrexo e aguacate con salsa de anguía; roliños california arco da vella, de aguacate, salmón e xamón serrano; roliños con ventresca de bonito, pementos asados e maionesa de wasabi; roliños de udon, lagostinos e verduras son salsa yakisoba; roliños sen arroz mini tempurizados de salmón fresco e mango con chutney.

- A volta ao mundo en 80 viños. A volta ao viño nos seus 80 mundos – Burdeos – 25 €
Martes 15 de novembro, de 20.30 a 22.00 horas
O traxecto inclúe paradas en Pomerol, Medoc, Saint Emilion, Saint Julien, Fronsac, Lalande, Graves, Pessac-Leognan, Margaux…

- Iniciación á cata de cervexa – 95 €
Mércores 9, 16, 23 e 30 de novembro, de 19.30 a 22.30 horas
O obxectivo deste curso é que o alumno coñeza como se elaboran os diferentes estilos de cervexa e aprenda a diferencialos polo seu aroma, cor e sabor. Tamén se aprenderá a servir a cervexa e a maridala coa comida máis idónea para cada estilo.

- Curso sobre frituras con Pepe Vieira – 95 €
Mércores 9, 16, 23 e 30 de novembro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: como facer un ovo frito envolto nunha tempura; como fritir unhas gambas envoltas en pan de gamba chino acompañado de maionesa de alcaparras; tempura de verduras; masas fritas con diferentes recheos.

- Cociñando delicias creativas con produtos galegos – 70 €
Xoves 10, 17 e 24 de novembro e 1 de decembro, de 17.00 a 19.00 horas
Receitas: tartar de polvo á feira con pataca e salsa de pementón; empanada hojaldrada con recheo de centola; revolto de grelos con bacallau e sal de xamón; arroz negro cremoso con choco na súa tinta con tella de grelos; carrilleiras ao viño con salsa de queixo afumado San Simón; torta tatin de mirabeles, noces e mel; rissotto de lagostinos e zamburiñas ao albariño; tiramisú versión bica galega e licor café.

- Aprendendo a cociñar – 60 €
Xoves 10, 17 e 24 de novembro e 1 de decembro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: champiñóns á crema con taquiños de xamón; tortilla caseira de patacas; revolto de lagostinos e espárragos trigueiros; empanada hojaldrada de carne, ovo e olivas; ensalada fresca de pasta rechea e setas; pescada en salsa verde con lagostinos; verduras con polo salteadas ao wok; torta tipo brownie con salsa de chocolate.

** PROGRAMA DECEMBRO

- Cociña de Nadal con ingrediente galego – 70 €
Luns e martes 12, 13, 19 e 20 de decembro, de 17.00 a 19.00 horas
Receitas: cazoletas de ameixas á mariñeira; crepes de lagostinos e grelos con salsa de tetilla; bacallau con bechamel de coliflor e salsa de pemento; torrijas con crema de orujo, mel e sorpresa de turrón; empanada hojaldrada de chocos na súa tinta; saquiños ao forno de mexillóns en bechamel; arroz cremoso de zamburiñas e berberechos; torta de Santiago versión de Nadal; sufflé con chocolate.

- Alta cociña de Nadal na túa mesa – 70 €
Luns e martes 12, 13, 19 e 20 de decembro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: ensalada de Nadal de bogavante; brocheta de bacallau e vieira con flan de coliflor; pastel de grelos, lagostinos e ourizo de mar; hojaldre de solombo e mazá con salsa de foie; ostras en tempura con salsa de cava; lasaña doce de filloas aos tres chocolates e salsa de turrón; saquiños crocantes de marisco en pasta brick; trufas de Nadal de chocolate, cognac e améndoa crocante.

- A volta ao mundo en 80 viños. A volta ao viño nos seus 80 mundos – Champagne - 25 €
Martes 13 de decembro, de 20.30 a 22.00 horas
O traxecto inclúe paradas en Andre Clouet, Claude Cazals, Aubry, Diebolt Vallois, Tarlant, Lamandier-Bernier, David Leclapart…

- Pequenas lambetadas con Pepe Vieira – 95 €
Mércores e xoves 14, 15, 21 e 22 de decembro, de 20.30 a 22.30 horas
Receitas: nubes de café; rocas de praliné e coco; profiteroles de crema montada; gominolas de mango; piruletas de chocolate branco e pementa rosa.

Con motivo do terceiro centenario da morte de Frei José de Vaquedano (1642-1711), a USC realiza no Museo do Pobo Galego un ciclo de conferencias e concertos baixo o nome de 'Frei José de Vaquedano e ou seu tempo' en homenaxe ao que fose mestre da capela da catedral compostelá.

O programa, que se desenvolverá do 19 de outubro ao 16 de novembro, ofrece tres concertos e 10 conferencias, todas en torno ao que fose un dos grandes compositores do barroco español e á moda da época. As actuacións musicais presentarán obras do propio Vaquedano e de autores contemporáneos, e serán na igrexa da Universidade. A primeira estará a cargo de Ensemble Galante, que interpretará o 28 de outubro obras de Bach, Locatelli, Justini e Scarlatti.

PROGRAMA

**Mércores, 19 de outubro (18 h) Sesión inaugural. Museo do Pobo Galego
José Mª Díaz Fernández (deán da catedral): 'A catedral e a súa Fábrica en tempos de José de Vaquedano'
Carlos Villanueva: 'Festas e Vilancicos ao Apóstolo de Vaquedano'

**Mércores, 26 de outubro (18 h) Museo do Pobo Galego
Xosé Luís Barreiro Rivas: 'O esplendor xacobeo na segunda metade do XVII: a recepción de Trento e a fin dos Austrias'.
Andrés Rosende Valdés: 'A Compostela que coñeceu Vaquedano'

**Venres, 28 de outubro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto de Ensemble Galante. Obras de Bach, Locatelli, Justini e Scarlatti

**Mércores 2 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de Xerardo Estévez e Juan M. Monterroso.

**Venres, 4 de novembro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto da formación ‘Tonos humanos’.

**Mércores, 9 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de Joam Trillo e Ofelia Rey Castelao.

**Venres, 11 de novembro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto do Coro Universitario & Capela Compostelana.

**Mércores 16 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de José López Calo e Javier Garbayo.

En 2011 cúmprese o terceiro centenario do falecemento dun dos grandes compositores do barroco español, Frei José de Vaquedano. Para conmemorar a efeméride, o Museo do Pobo Galego e a Universidade de Santiago propoñen un ciclo académico e musical que, ademais de contribuír ao coñecemento da figura de Vaquedano, se inscribe nos actos de celebración do 800 aniversario da consagración da catedral de Santiago e no Ano da Música. O Consorcio de Santiago e a Axencia Galega de Industrias culturais (AGADIC) colaboran na celebración do centenario.

Con motivo do terceiro centenario da morte de Frei José de Vaquedano (1642-1711), a USC realiza no Museo do Pobo Galego un ciclo de conferencias e concertos baixo o nome de 'Frei José de Vaquedano e ou seu tempo' en homenaxe ao que fose mestre da capela da catedral compostelá.

O programa, que se desenvolverá do 19 de outubro ao 16 de novembro, ofrece tres concertos e 10 conferencias, todas en torno ao que fose un dos grandes compositores do barroco español e á moda da época. As actuacións musicais presentarán obras do propio Vaquedano e de autores contemporáneos, e serán na igrexa da Universidade. A primeira estará a cargo de Ensemble Galante, que interpretará o 28 de outubro obras de Bach, Locatelli, Justini e Scarlatti.

PROGRAMA

**Mércores, 19 de outubro (18 h) Sesión inaugural. Museo do Pobo Galego
José Mª Díaz Fernández (deán da catedral): 'A catedral e a súa Fábrica en tempos de José de Vaquedano'
Carlos Villanueva: 'Festas e Vilancicos ao Apóstolo de Vaquedano'

**Mércores, 26 de outubro (18 h) Museo do Pobo Galego
Xosé Luís Barreiro Rivas: 'O esplendor xacobeo na segunda metade do XVII: a recepción de Trento e a fin dos Austrias'.
Andrés Rosende Valdés: 'A Compostela que coñeceu Vaquedano'

**Venres, 28 de outubro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto de Ensemble Galante. Obras de Bach, Locatelli, Justini e Scarlatti

**Mércores 2 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de Xerardo Estévez e Juan M. Monterroso.

**Venres, 4 de novembro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto da formación ‘Tonos humanos’.

**Mércores, 9 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de Joam Trillo e Ofelia Rey Castelao.

**Venres, 11 de novembro (Igrexa da Universidade, 20 h)
Concerto do Coro Universitario & Capela Compostelana.

**Mércores 16 de novembro (Museo do Pobo Galego, 18 h)
Conferencias de José López Calo e Javier Garbayo.

En 2011 cúmprese o terceiro centenario do falecemento dun dos grandes compositores do barroco español, Frei José de Vaquedano. Para conmemorar a efeméride, o Museo do Pobo Galego e a Universidade de Santiago propoñen un ciclo académico e musical que, ademais de contribuír ao coñecemento da figura de Vaquedano, se inscribe nos actos de celebración do 800 aniversario da consagración da catedral de Santiago e no Ano da Música. O Consorcio de Santiago e a Axencia Galega de Industrias culturais (AGADIC) colaboran na celebración do centenario.

Herdeiro da tradición dos cut-ups, Doravideo é Yoshimitsu Ichiraku, un batería que interactúa con sons orixinais e vídeo loops, sempre en sintonía cos sons da súa batería chea de sensores, que dispara imaxes, creando un abraiante espectáculo visual.

O músico xaponés preséntase en escena cunha pantalla onde “tritura” imaxes sobre violencia, política, sexo ou tradicións.

Na nosa aposta decidida por explorar as novas formas de expresión artística, presentamos este ciclo dedicado á Arte Sonora, unha disciplina relativamente nova e un dos campos plásticos máis descoñecidos, pero á vez unha das manifestacións máis populares dos nosos días.

Como campo amorfo, indefinido e propicio para interactuar con outras disciplinas plásticas, a Arte Sonora ofrece enormes posibilidades expresivas e  preséntase como un dos terreos máis propicios para a experimentación artística e para a investigación nas relacións do ser humano co seu contorno.

Así, as tipoloxías da Arte Sonora poden sucederse de forma autónoma ou ben ligadas a outros soportes: desde instalacións a esculturas sonoras, pasando polos ready-mades ou as performances, ata a radio, o vídeo, a poesía e, por suposto, a música.

“Ruído de Fondo” é un espazo aberto á arte, e ao lecer, á educación e á industria. Un espazo vivo, aberto, interdisciplinar, experimental, onde o son, nas súas máis variadas expresións e combinacións, se presenta como elemento distintivo.

Durante o mes de outubro, o Jazz Club Dado Dadá ofrece a posibilidade de escoitar en directo a Casa Baubo, nun espectáculo sinestésico a cargo de Montse Merino (voz), Ton Risco (batería), Enrique Oliver (saxo), Xan Campos e Alejandro Vargas (piano).

Batería: Ton Risco
Piano: Xan Campos y Alejandro Vargas
Saxo Tenor: Enrique Oliver
Voz: Montse Merino

CASA BAUBO é un espectáculo sinestésico dirixido a un público adulto (só maiores de 18 anos) que consiste na interpretación en vivo dunha serie de cancións e improvisacións. Partimos da hipótese de que a combinación dos diferentes parámetros do son e a música de forma axeitada, a través de matices, texturas, intensidades, etc. da voz e os instrumentos, e cómo se utilicen, representan de forma sonora as diferentes paixóns e personalidades que se atopan sobre o escenario.

¿EN QUE CONSISTE CASA BAUBO?
Trátase dun proxecto musical e sinestésico, que forma parte dunha investigación en Música e Musicoterapia que comezou hai oito anos e que actualmente se desenvolve en tres liñas de observación simultáneas, das cales, unha delas, é este espectáculo musical.
Os obxectivos principais polos que se leva ao escenario esta investigación son dous. Por unha parte, búscase que os oíntes, a través do son e a Música e diferentes estímulos olfativos e visuais, fagan unha viaxe por diferentes personalidades, paixóns, emocións, sensacións, estados de ánimo (ira, tristeza, orgullo, luxuria, amor, alegría, etc.) que nos producen imaxes mentais iguais á banda sonora dunha película. Estas personalidades, sensacións, emocións e imaxes mentais, estarán estimuladas e reflectidas, de forma sonora, na interpretación das cancións que escollemos, pero tamén nas improvisacións que enlazan estas cancións. Por outra parte, trátase de reafirmar e reforzar a hipótese de que existe unha relación entre os parámetros do son e a Música, e determinados aspectos concretos da comunicación e a personalidade. Todo isto inflúe en quen escoita, cambiando o su estado anímico dunha forma concreta, según o estímulo ao que sexan “sometidos?” ou “expostos” os oíntes. Este espectáculo será repetido en diferentes espazos e escenarios, observando, analizando e rexistrando as reaccións do auditorio.

A Orquestra Sinfónica de Pleven, dirixida por Martin Mázik, interpreta esta tarde 'A frauta máxica', unha das obras máis populares do Mestre Wolfgang Amadeus Mozart, que regularmente se representa en todo o mundo e que forma parte do repertorio imprescindible do teatro lírico universal.

ORQUESTRA SINFÓNICA DE PLEVEN
Dirección musical: Martin Mázik
Dirección Artística: Luis Miguel Lainz

'A frauta máxica' é unha das obras máis populares do Mestre Wolfgang Amadeus Mozart, obra que regularmente se representa en todo o mundo e que forma parte do repertorio imprescindible do teatro lírico universal. A estrea tivo lugar o 30 de setembro de 1791 (dous dias logo de terminar Mozart a súa obra) baixo a dirección musical do propio Amadeus.

Coincidindo coa celebración do festival Internacional de Cine Euro Árabe Amal 2011, o Restaurante Caney ofrece a posibilidade de degustar os platos máis sabrosos da gastronomía árabe, con numerosas receitas elaboradas polo chef Pedro Lestón.

Máis info: www.caney.es

Tras o éxito das primeiras edicións, Amal reserva de novo un espazo da súa programación para os máis pequenos. Durante as mañás do 24 ao 28 de outubro, alumnos de 5º e 6º de primaria de colexios da área de Santiago de Compostela poderán gozar dunha divertida proxección de curtametraxes árabes.

PROGRAMA

** 'Garagouz'
Abdenour Zahzah
Curtametraxe|Arxelia|2010 |21'
Unha mañá, Mokhtar e o seu fillo Nabil preparan a súa vella furgoneta azul para dar un espectáculo de monicreques nunha escola, lonxe da súa casa…

** 'Mudo'
Muayad Alayan
Curtametraxe|Palestina|2011 |20'
Dima ten catorce anos e quere axudar ao seu amigo Shadi. Con dez anos, e tras a morte da súa nai, este quedou mudo. Xuntos, deciden visitar o mosteiro Mar Elías, camiño de Xerusalén, no que segundo os maiores poderían atopar un remedio contra o mutismo de Shadi…

Concurso de creación de curtametraxes Amal Express, unha actividade que conta coa colaboración de adnstream.tv e co apoio da Universidade de Santiago de Compostela. Consiste na realización dunha curta baseada nunha palabra crave proporcionada pola organización do Festival Amal nun tempo “Express”: 96 horas.

Bases dispoñibles en: www.festivalamal.es

Prosegue +Curtocircuíto, o programa anual do Festival Internacional de Curtametraxes Curtocircuíto, con proxeccións temáticas que, ata finais de ano, inclúe dez pases organizados en 5 ciclos diferentes. O pase de hoxe, no Auditorio de Galicia, ofrece a proxección dunha selección das mellores curtas galegas da VIII edición do Festival.

PROGRAMA

** Rural Pretérito
Sonia e Miriam Albert Sobrino Experimental, Documental / España / 2010 / 6'47''
Documental experimental que realiza unha retrospectiva sobre o estilo de vida dos habitantes dunha aldea hoxe extinta.

** Gato Encerrado
Peque Varela Animación / España, Argentina / 2010 / 12'30''
Cantas vidas ten un gato? Todo depende do lugar do mundo do que veñas. Acompáñennos na viaxe do gato cuántico que non sabe se está vivo ou morto.

** Mañana Me Voy / Mañán Voume
Gael Herrera Ficción / Galicia / 2011/19'52''
Santiago de Compostela é una cidade estupenda para vivir, pero claro, non para sempre...

** Un Día Normal
Alex Sampayo Ficción / Galicia / 2010 / 11'40''
Carlos ten un segredo.

** Amigos del Género Humano
Javier Camino Vídeo Musical / Galicia / 2010 / 3'25''
Unha aproximación hiperrealista e contida ao fenómeno das verbenas e as celebracións gastronómicas desta nosa comunidade.

** Tourettes
Martín Fiallega Ficción / Galicia / 2010 / 18'18''
Max e Noe comparten unha estraña enfermidade, o síndrome de Tourettes. Xuntos proxectan un plan para mellorar a súa vida, pero as cousas poderían non saír ben.

** Polaroids
Javier Álvarez Experimental / España / 2011 / 6'00''
Videoclip para o tema “Polaroids” de Fluzo, realizado a partir de metraxe orixinal dos arquivos Prelinger. En total empregáronse máis de 50 fontes distintas, modificando e remontando todo ese material ata construír unha narración totalmente nova.

Trátase da extensión de Curtocircuíto ao longo de todo o ano con exhibicións no Auditorio de Galicia pero tamén en varios centros socioculturais, para achegalo a toda a cidade. A entrada é de balde até completar aforo.

A Fundación Novacaixagalicia organiza ata o mes de decembro un novo ciclo de cine titulado 'Elas tras a cámara', cun programa que inclúe 10 filmes rodados entre 2001 e 2009. A cuarta proxección será 'Te doy mis ojos', dirixida por Icíar Bollaín en 2003.

SINOPSE
Unha noite de inverno, Pilar sae fuxindo da súa casa. Leva consigo apenas catro cousas e ao seu fillo Juan. Escapa de Antonio, un marido que a maltrata e co que leva 9 anos casada. Antonio non tarda en ir buscala. Pilar é o seu sol, di, e ademais, “deulle os seus ollos”.

En total, e ata o 20 de decembro, na sede da Fundación Novacaixagalicia na Rúa do Vilar proxectaranse dez películas dirixida por mulleres, todas rodadas na pasada década, dende 'La boda del monzón' de Mira Nair (India, 2001) ata 'Bright Star' (de Jane Campion, Reino Unido, 2009). Cada martes ás 20.30 horas, en versión dobrada ao castelán, poderán verse os traballos de realizadoras españolas ('Te doy mis ojos', de Icíar Bollaín, 2003, 'Cosas que nunca te dije', de Isabel Coixet, 2003, e 'Para que no me olvides', de Patricia Ferreira, 2005); unha norteamericana ('María Antonieta', de Sofia Coppola) e dúas británicas, Lone Lone Scherfig (con 'An Education', 2009) e Jane Campion ('Bright Star', 2009). Unha directora danesa (Susanne Bier, con 'After the wedding', 2006), unha iraniana (Hana Makhmalbaf, con 'Buddha Collapsed Out of Shame', de 2007) e a peruana Claudia Llosa (con 'La teta asustada', 2009) completan un programa no que as mulleres están presentes a ambos os dous lados da cámara.

A libraría Aenea acolle esta tarde o acto de presentación do libro 'Activa tu metabolismo con la dieta coherente. Pautas de alimentación, ejercicio y relajación para poner a punto tu cuerpo y tu mente', escrito por Amil López Viéitez e publicado pola editorial Cydonia.

López Viéitez, Amil; Ed Cydonia; PVP 20 €

Amil é doutora en Farmacia, especialista en Nutrición e Promoción de Saúde, con ampla experiencia en docencia, investigación e clínica. Nesta obra explica cal é o estilo de vida que permite alcanzar e manter o peso ideal, estimula o sistema inmunitario e nos protexe de enfermidades crónicas e dexenerativas.

Aforamento limitado, recomendamos recoller convite